Âb-ı hayat, anlatılarda içen kişiye ölümsüzlük veya sürekli canlılık kazandırdığı kabul edilen efsanevi sudur. Türkçe kaynaklarda hayat suyu, dirilik suyu ve bengi su gibi karşılıklarla anılır. Hızır ve İskender çevresinde gelişen hikâyelerle güçlü biçimde ilişkilidir. İnsanın ölüm karşısındaki kaygısı ve yaşamı sürdürme isteği, bu motifin yorumlanmasında öne çıkar. Suyun canlılar için yaşamsal önemi, anlatılarda onun olağan sınırları aşan bir diriltme gücüyle düşünülmesine zemin hazırlamıştır. [1]
EDEBÎ ANLAMLARI
Halk ve divan edebiyatında âb-ı hayat yalnızca aranan bir pınar değildir; canlılık veren söz, aşk ve bilgi için de benzetme olarak kullanılır. Sevgilinin dudağı veya bilge kişinin öğüdü, insanı yeniden yaşama bağlayan kaynak şeklinde tasvir edilebilir. Yazı ve mürekkep de düşünceyi kalıcılaştırdığı için ölümsüzlük motifiyle ilişkilendirilmiştir. Böylece aynı kavram, bir anlatıda bedensel ölümsüzlüğü, başka bir metinde ise manevi yenilenmeyi veya eserin kalıcılığını ifade eder. [1]