Çöl, su yetersizliğinin iklimi, yüzey süreçlerini ve canlı yaşamını belirgin biçimde etkilediği kurak bölgedir. Yıllık yağış miktarı temel göstergelerden biridir; ancak buharlaşma ve yağışın zaman içindeki dağılımı da önemlidir. Az miktarda yağışın yılın kısa bir bölümünde toplanması, uzun kurak dönemler oluşmasına yol açabilir.[1]
KURAKLIĞIN OLUŞUMU
Havanın büyük ölçekli dolaşımı ve dağ sıralarının etkisi, çöl koşullarının gelişmesinde rol oynar. Dağları aşarken nemini kaybeden hava, dağın öte yanında yağış gölgesi oluşturabilir. Alçalan havanın ısınıp kuruması da yağış oluşumunu sınırlar.[1]
Seyrek bitki örtüsü ve az nem, bazı çöllerde gündüz ile gece arasındaki sıcaklık farkını artırır. Bununla birlikte tek bir bölgedeki sıcaklık veya yağış düzeni bütün çöllerin ortak özelliği sayılmamalıdır.[1]
CANLILARIN UYUMU
Çöl bitkilerinde su kaybını azaltan ya da sınırlı suyu daha verimli kullanmayı sağlayan özellikler bulunabilir. Bu özellikler türlerin yapısı ve yaşam döngüsüyle ilişkilidir.[2]
- Mumsu dış yüzeyler, su kaybının sınırlandırılmasına yardımcı olabilir.
- Bazı türlerde dikenler ve değişmiş yaprak yapıları görülür.
- Bazı bitkiler, suyun daha uzun süre bulunduğu küçük yaşam alanlarında gelişir.[2][3]
YAĞIŞIN ETKİSİ
Çöl, hiç yağmur yağmayan yer anlamına gelmez. Kısa sürede gerçekleşen yoğun yağışlar yüzey akışına ve ani sellere neden olabilir. Bu yüzden yıllık ortalama yağışın düşük olması, her yağış olayının zayıf olacağı anlamına gelmez.[1][3]