Çözünürlük, belirli sıcaklık ve basınç koşullarında bir maddenin bir çözücüde denge hâlinde ulaşabildiği derişimdir. Maddenin ve çözücünün kimliğiyle birlikte koşulların da belirtilmesi gerekir. Çözünürlük, çözünmenin ne kadar hızlı gerçekleştiğini ifade etmez. [1]
DOYGUNLUK
Çözünenin derişimi çözünürlük sınırına ulaştığında çözelti o madde bakımından doygundur. Derişim bu değerin altındaysa doymamış çözeltiden söz edilir. Bazı koşullarda denge değerinden daha fazla çözünen içeren aşırı doymuş çözeltiler hazırlanabilir; bunlar dengede olmayan durumlardır. [1]
ETKİLEYEN KOŞULLAR
Sıcaklık değişimi çözünürlüğü etkileyebilir; ancak her maddenin çözünürlüğü ısıtmayla mutlaka artmaz. Gazların sıvılardaki çözünürlüğünde gazın kısmi basıncı önemlidir. Uygun koşullarda Henry yasası, çözünmüş gaz derişimini bu basınçla ilişkilendirir. [1]
- Doygunluk, belirli bir çözünen için tanımlanır.
- Seyreltik veya derişik olmak, doygunlukla aynı kavram değildir.
- Karıştırmak dengeye ulaşmayı hızlandırabilir; çözünürlük sınırını tek başına değiştirmez.
Gazlı içeceğin açıldıktan sonra gaz kaybetmesi, değişen basınç koşullarında çözünmüş gaz miktarının yeni dengeye yaklaşmasına örnektir. [1]