Çarşamba’yı Sel Aldı, Samsun’un Çarşamba ilçesiyle ilişkilendirilen anonim bir halk türküsüdür. Millî Eğitim Bakanlığının ders materyalinde yöresi Samsun-Çarşamba olarak belirtilir; kaynak kişi “Yöre Ekibi”, derleyen ise Nejat Buhara olarak kaydedilmiştir. Aynı materyal, eserin Hicaz-Uzzal makamındaki notalı biçimini sunar. [1]
Repertuvarı ve yorumları
Yerel tarih yazısında, Nejat Buhara’nın derlediği biçimin 1979’da TRT repertuvarına girdiği aktarılır. Bu kaynakta repertuvar bilgisi, TRT Müzik Dairesi yayınına ve eserin repertuvar numarasına dayandırılır. [2] TRT Dinle’nin Samsun türkülerinden oluşan çalma listesinde eser, farklı bir icracının yorumuyla yer alır; bu da türkünün güncel repertuvardaki dolaşımına örnektir. [3]
Çarşamba üzerine yayımlanan yerel yazı, sanatçı Yıldıray Çınar’ın türküyü geniş kitlelere tanıttığını ve aynı adlı 1970 yapımı filmde rol aldığını belirtir. Yazı ayrıca eserin başka sanatçılar tarafından da seslendirildiğini kaydeder. Bu bilgiler, tek bir icrayı türkünün bütün tarihiyle özdeşleştirmemek gerektiğini gösterir. [2]
Sözleri ve yerel anlatılar
Derlenmiş sözlerde taşkın imgesi, sevilen kişinin elden gitmesi, gizli sevda ve pişmanlık temalarıyla yan yana gelir. “Çarşamba yazıları” gibi yer adını anımsatan ifadeler, metnin yöresel bağını güçlendirir. Kaynakta, sözlerin değişik söylenişleri bulunduğu da özellikle belirtilir. [1][2]
Çarşamba’daki eski selleri türkünün doğuşuyla ilişkilendiren bir hikâye yerel kaynakta rivayet olarak aktarılır. Bu anlatı, belgelenmiş tek bir taşkının türküyü kesin olarak doğurduğunu kanıtlamaz; türkü hakkındaki yerel belleğin bir parçası olarak ele alınmalıdır. [2]