Dilbilim

Çeviri

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Genel bakış

Çeviri, bir dilde oluşturulan içeriğin başka bir dilde yeniden ifade edilmesidir. Yazılı metinlerin yanı sıra yazılım, video ve çoklu ortam içeriği de çevirinin konusu olabilir. Mesleki uygulamada yazılı çeviri ile sözlü çeviri ayrı çalışma alanlarıdır; her ikisi de diller arasında anlamın aktarılmasıyla ilgilenir.[1]

ANLAM VE BAĞLAM

Çevrilen metnin anlamı, sözcüklerin sözlük karşılıklarından daha geniştir. Kültürel çağrışımlar, anlatım düzeyleri ve bir ifadenin birden fazla anlama gelebilmesi çevirmenin kararlarını etkiler. Bu nedenle bir metni başka dilde anlaşılır kılmak, kaynak dilin özellikleriyle hedef dilin anlatım imkânlarını birlikte değerlendirmeyi gerektirir. Çeviri bu karşılaşma içinde biçimlenir.[2]

UZMANLIK ALANLARI

Edebî, teknik, tıbbi, kurumsal ve hukuki çeviri, farklı metin türleriyle çalışan uzmanlık alanları arasındadır. Görsel ve işitsel içeriklerin çevrilmesi de ayrı bir uygulama alanı oluşturur. Makine çevirisi çıktısının insan tarafından düzeltilmesi, çeviri hizmetleri içinde tanımlanan çalışmalardandır. Avrupa Komisyonu, çalışmalarında açık dil ve çok dilli terminolojiye önem verir.[1]

KÜLTÜREL DOLAŞIM

Çeviri, eserlerin yazıldıkları dilin dışındaki okurlara ulaşmasını sağlar. UNESCO, 1948'de devraldığı Index Translationum aracılığıyla çevrilen eserleri kaydetmiş, 1950'de başlattığı Temsilî Eserler programıyla edebiyat çevirilerini desteklemiştir. Bu girişimler, çevirinin kültürler arası dolaşımla ilişkisini gösterir. Dil çeşitliliğinin korunması ve farklı düşünce dünyalarına erişim de bu ilişkinin parçalarıdır.[2]