Çizelgeleme, yapılacak işlerin zamanını, sırasını ve kullanacağı kaynakları belirleme sürecidir. İşletmelerde üretim aşamalarını, çalışanların görevlerini veya teslimatları eşgüdümlemek için kullanılır. Gerekli malzeme ve emeğin uygun zamanda hazır bulunmasını amaçlar. Üretim miktarını kararlaştıran genel bir plandan farklı olarak, belirli işlerin ne zaman başlayıp biteceğini daha ayrıntılı biçimde düzenler.[1]
KAYNAKLAR VE ÖNCELİKLER
Bir çizelge hazırlanırken işler arasındaki bağımlılıklar ve kaynakların kapasitesi dikkate alınır. Atölye tipi bir modelde bir işin aşamaları belirli sırayla yürütülür; aynı makine aynı anda yalnızca bir görev yapabilir. Kesintisiz işlem varsayımında başlayan görev bitmeden durdurulmaz. Bu kurallar, başlangıç zamanlarını seçerken uyulması gereken kısıtları oluşturur.[2]
GÖSTERİM VE İZLEME ARAÇLARI
Gantt şemaları, görevlerin planlanan sürelerini zaman eksenindeki çubuklarla gösterir; gerçekleşen ilerlemenin planla karşılaştırılmasını kolaylaştırır. Kritik yol yöntemi, birbirine bağlı faaliyetler arasında projenin tamamlanma süresini belirleyen yolu inceler. PERT yaklaşımı ise süre belirsizliğini iyimser, en olası ve kötümser tahminlerle ele alır. Bu araçlar gecikmelerin diğer işler üzerindeki etkisini değerlendirmeye yardım eder.[1]
AMAÇ FONKSİYONU
Uygun bir çizelge yalnızca zamanları listelemez; seçilen hedefi de gözetir. Örneğin atölye çizelgelemesinde bütün işlerin tamamlanmasına kadar geçen toplam süreyi azaltmak amaçlanabilir. Kısıt programlama yaklaşımı, görevlerin başlangıçlarını değişkenlerle, uygulanabilirlik koşullarını kısıtlarla ve hedefi amaç fonksiyonuyla ifade eder. Elde edilen çözümün anlamı, modele alınan kaynaklara ve varsayımlara bağlıdır.[2]