Çizgilik, Büyük Türkçe Sözlük’ün bir kopyasında “çizgi çizmeye yarar tahta, cetvel tahtası” anlamıyla kayıtlı bir Türkçe sözcüktür. Bu tanım, onu düz çizgi çekmeye yarayan tahta biçimli bir araç adı olarak açıklar. Sözlük kaydı, sözcüğün ölçü birimleri işaretlenmiş her cetvel için kullanılan güncel ve yaygın ad olduğunu göstermez. Bartın Üniversitesinde erişime sunulan dilbilim çalışması da çizgiliği, cetvel için geçmişte önerilmiş sözcükler arasında sayar. [1][2]
Araç anlamı
Sözlük tanımındaki temel özellik, çizgi çizmeye yarayan tahta olmasıdır. Buna göre çizgilik, düz kenarını kâğıt ya da başka bir yüzey boyunca izleyerek çizgi çekmeye yardımcı olan araç olarak açıklanabilir. Tanımda uzunluk ölçmeye yarayan işaretlerden söz edilmediğinden, çizgilik ile dereceli ölçüm cetvelinin işlevlerini bütünüyle aynı kabul etmek doğru olmaz. Kaynaklar, sözcüğün belirli boyut, malzeme standardı veya günümüzdeki kullanım sıklığı hakkında bilgi vermez. [1]
Sözcüğün terim olarak geçmişi
Bartın Üniversitesinde yayımlanan çalışmada çizgilik; andal, ark, saykal ve çizildek gibi, “cetvel” karşılığında önerilmiş adlarla birlikte anılır. Makale bu sözcükleri Türkçedeki türetme örneklerini tartışırken tarihsel terim önerileri bağlamında aktarır. Bu bilgi, çizgiliğin cetvel için önerilen karşılıklardan biri olduğunu destekler; önerinin genel kullanıma yerleştiğini göstermez. Büyük Türkçe Sözlük kopyasındaki madde ise sözcüğe doğrudan araç anlamı verir. İki kaynak birlikte değerlendirildiğinde çizgilik, hem sözlükte tanımlanmış bir araç adı hem de cetvel için önerilmiş tarihsel bir terim olarak ele alınabilir. Kaynakların gösterdiğinden daha geniş bir teknik anlam yüklemek için dayanak bulunmamaktadır. [1][2]
