Fizik

Özgül ısı

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Genel bakış

Özgül ısı, bir maddenin birim kütlesinin sıcaklığını bir derece değiştirmek için gerekli ısı miktarını ifade eden fiziksel özelliktir. Genellikle c simgesiyle gösterilir; SI birimi joule bölü kilogram kelvindir, J/(kg·K). Aynı kütledeki farklı maddeler eşit miktarda enerji aldığında sıcaklıklarının farklı değişmesi, özgül ısılarının farklı olmasıyla açıklanabilir.[1]

ISI VE SICAKLIK DEĞİŞİMİ

Hâl değişimi gerçekleşmeyen ve özgül ısının yaklaşık sabit kabul edilebildiği bir süreçte aktarılan ısı Q = mcΔT bağıntısıyla hesaplanır. Burada m kütleyi, ΔT sıcaklık değişimini gösterir. Sıcaklık farkının kelvin veya Celsius dereceyle sayısal değeri aynıdır. Bu eşitlik, erime veya kaynama sırasındaki enerji alışverişini tek başına açıklamaz.[1][3]

ISI SIĞASINDAN FARKI

Isı sığası, belirli bir cismin sıcaklığını bir derece değiştirmek için gereken enerjiyle ilgilidir ve C = mc bağıntısıyla bulunur. Aynı maddeden yapılmış farklı kütlelerdeki cisimlerin özgül ısıları aynı koşullarda eşit olabilir; toplam ısı sığaları ise farklıdır. Özgül ısı karşılaştırmalarında maddenin fiziksel hâli ve ölçüm koşulları da belirtilir.[1]

GAZLARDA ÖLÇÜM KOŞULLARI

Gazın hacmi sabit tutulduğunda ısıtma sırasında genleşme işi yapılmaz. Basıncı sabit tutulan gaz ise ısınırken genleşerek çevresine iş yapabilir. Bu nedenle sabit basınç ve sabit hacimdeki özgül ısılar farklıdır; ideal gazda sabit basınçtaki değer daha büyüktür. Özgül ısı sıcaklığa da bağlı olabildiğinden, geniş sıcaklık aralıklarında tek sabit değerin kullanılması bir yaklaşımdır.[2][3]