Üretim planlama, bir işletmenin neyi, nerede, ne zaman ve hangi kaynaklarla üreteceğini belirleyen kararlar bütünüdür. Mal üreten fabrikalarda olduğu gibi hizmet sunan kuruluşlarda da uygulanır. Talep, kaynaklar, maliyet ve kalite hedefleri birlikte değerlendirilir. Planlama, günlük işlerin yürütülmesine yön verirken işletmenin daha uzun vadeli amaçlarını somut üretim kararlarına dönüştürür.[1]
PLANLAMA DÜZEYLERİ
Uzun vadeli kararlar üretilecek ürünleri, kapasiteyi ve üretim yerini ilgilendirebilir. Daha kısa vadeli çalışmalar, tesis düzeni, işgücü ve malzeme ihtiyacını belirli dönemlere dağıtır. Üretim sürecinin türü, yer seçimi, tesis yerleşimi ve kaynakların sağlanması temel karar alanlarıdır. Bu kararlar birbiriyle bağlantılıdır; seçilen üretim yöntemi, kullanılacak ekipmanın ve iş akışının nasıl düzenleneceğini etkiler.[1]
İŞ AKIŞI VE ÇİZELGE
Üretim kontrolünde işin izleyeceği yol ile zamanlaması ayrı fakat bağlantılı konulardır. Rotalama, bir ürünün veya hizmetin hangi işlemlerden hangi sırayla geçeceğini belirler. Çizelgeleme ise bu adımların ne zaman yapılacağını ve ne kadar süreceğini düzenler. Malzemenin, ekipmanın ve çalışanların gereken anda uygun yerde bulunması, planın uygulanabilmesi açısından önem taşır.[2]
İZLEME VE GÜNCELLEME
Gerçekleşen üretim planla karşılaştırılarak gecikmeler ve darboğazlar belirlenir. Gantt çizelgeleri, planlanan ve gerçekleşen süreleri görselleştirmeye; kritik yol gibi yöntemler, birbirine bağlı işlerin toplam süreye etkisini incelemeye yardımcı olur. Planlama, kontrol ve iyileştirme işletmede eşzamanlı sürebilir. Bu nedenle üretim planı, hazırlanıp değişmeden bırakılan bir belge olmaktan çok, uygulamadan gelen bilgilerle yeniden değerlendirilen bir çalışma aracıdır.[1][2]