Tarih

İbn Haldun

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Genel bakış

İbn Haldun (1332–1406), tarih, toplum ve siyaset üzerine çalışmalarıyla tanınan düşünür ve devlet adamıdır. Tunus'ta doğmuş, yaşamının önemli bölümünü Kuzey Afrika'nın siyasi ve kültürel çevrelerinde geçirmiştir. En çok, el-İber adlı tarih eserinin giriş ve ilk kitabıyla ilişkili Mukaddime'siyle bilinir.[1]

UMRAN DÜŞÜNCESİ

İbn Haldun'un umran adını verdiği inceleme alanı, insanların toplu yaşayışını ve bunun değişen biçimlerini konu edinir. Devletin oluşumu, toplumsal dayanışma ve siyasi gücün sürekliliği arasındaki ilişkiler araştırılır. Asabiyet kavramı, bu ilişkilerin açıklanmasında önemli yer tutar.[1]

TARİH YAZICILIĞI

Onun yaklaşımı, tarihî anlatıları yalnızca aktarmakla yetinmeyip toplumsal koşullar bakımından değerlendirmeye yönelir. Olayların hangi ortamda mümkün olabileceği sorusu, haberlerin eleştirel incelenmesine bağlanır. Mukaddime'nin daha sonraki okurları eseri tarih, siyaset ve toplum düşüncesi bakımından farklı biçimlerde yorumlamıştır. Bu nedenle İbn Haldun'un görüşleri hem kendi dönemi hem sonraki etkileri içinde ele alınmalıdır.[1]