Fizik

İvme

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Genel bakış

İvme, hız vektörünün zamana göre değişimidir. Hızın yalnız büyüklüğünün değil, yönünün değişmesi de ivme oluşturur. Bu nedenle sabit süratle yön değiştiren bir cisim de ivmeli hareket yapabilir. İvmenin SI birimi metre bölü saniye karedir (m/s²). [1]

ORTALAMA VE ANLIK İVME

Ortalama ivme, belirli bir zaman aralığındaki hız değişiminin geçen süreye bölünmesiyle bulunur: a = Δv/Δt. Anlık ivme ise hızın belirli bir andaki değişim hızını ifade eder. Hız-zaman grafiğinde eğim, ivmeyle ilişkilidir. [1]

Örneğin doğrusal hareket eden bir aracın hızı 5 saniyede 10 m/s'den 20 m/s'ye çıkarsa ortalama ivmesi 2 m/s² olur. Bu sonuç, aradaki bütün anlarda ivmenin mutlaka aynı olduğunu göstermez.

YÖNÜN ÖNEMİ

Doğrusal harekette ivme hızla aynı yöndeyse sürat artar; ters yöndeyse azalır. “Negatif ivme” ifadesi tek başına yavaşlama anlamına gelmez, çünkü işaret seçilen koordinat yönüne bağlıdır. İvme vektörünün yönü, hız değişiminin yönüdür. Bu ayrım, hareket denklemlerinin doğru yorumlanması için gereklidir. [1]