Abaka (Musa textilis Née), muzgiller (Musaceae) familyasından, lif elde etmek için yetiştirilen çok yıllık otsu bir bitkidir. Manila keneviri adıyla da bilinir; ancak gerçek kenevirle aynı tür değildir. Kew’in bitki taksonomisi veri tabanı türün doğal yayılış alanını Filipinler olarak kaydeder. [1] Yakın akrabası olan muzla benzer görünse de abaka esas olarak lif bitkisi olarak değerlendirilir. [2]
Botanik özellikleri
Bitkinin dik gövde görünümü, üst üste binen ve sıkıca dizilen yaprak kınlarından oluşur. FAO’nun tarımsal veri tabanına göre bu kınlardan lif elde edilir; bitki büyük yapraklı, etli gövdeli ve çok yıllıktır. Bu özellik, işlenen lifin kaynağının yalnızca odunsu bir gövde olduğu izlenimini düzeltir. Türün bilimsel adı ve Filipinler’deki doğal yayılışı Kew’in sınıflandırma kaydıyla da uyumludur. [1][2]
Lif ve kullanım alanları
Abaka lifi dayanıklılığı nedeniyle tarihsel olarak denizcilik halatlarında kullanılmıştır. FAO, lifin tuzlu suya dayanıklılığına ve kâğıt hamuru üretimi gibi kullanım alanlarına dikkat çeker. Lif ayrıca ip, kumaş ve kâğıt yapımında değerlendirilebilir; kullanım, lifin niteliğine ve işlenme biçimine bağlıdır. [2]
Bitki lif üretimi amacıyla yetiştirilir ve hasat sonrası yeniden büyüyebilir. FAO veri tabanı, abakanın çok yıllık olduğunu ve ilk hasadın öncesinde bir yetişme dönemi bulunduğunu bildirir. Bu tür genel yetiştirme bilgileri, her bölgedeki üretim miktarını tek başına belirlemez; iklim, tarla koşulları ve yetiştirme uygulamaları da önem taşır. “Manila keneviri” adı ticari ve yaygın bir adlandırmadır; botanik sınıflandırmada abaka, Musa cinsinde ayrı bir türdür. [1][2]