Açaí, bilimsel adı Euterpe oleracea olan palmiye türünün meyvesidir. “Açaí üzümü” yaygın bir adlandırma olsa da bitki üzüm değildir; Arecaceae familyasına dahildir. Kew’in taksonomi kaydı türü kabul edilmiş bir ad olarak gösterir ve doğal yayılışını Trinidad’dan Güney Amerika’nın tropikal kesimlerine uzanan bölge olarak verir. [1] Meyve, Amazon’un doğusunda özellikle içecek ve yiyecek yapımında kullanılan geleneksel bir üründür. [2][3]
Bitki ve meyve
Açaí palmiyesi tek gövdeli olabileceği gibi tabanından birden fazla ince gövde de geliştirebilir. Yaprakları tüysü, uzun ve yayvandır; çiçek kurulları dallıdır. NParks’ın tür kaydında meyveler yaklaşık 1,5 santimetre çapında, tek çekirdekli ve lifli olarak tanımlanır. Olgunlaşırken yeşilden mor-siyaha döner. Bu tanım, meyvenin yenilebilir dış kısmının çekirdeğe kıyasla ince olduğunu da açıklar. [2]
Bitki sıcak, nemli koşullarda ve suya doygun olabilen topraklarda yetişebilir. FAO’nun Ecocrop kaydı, türü çok yıllık, çok gövdeli bir palmiye olarak sınıflandırır; meyvelerinin yanı sıra gövde ucundaki sürgünleri de gıda kullanımları arasında sayar. [2][3]
Kullanımı
Meyvenin yumuşak dış tabakası suyla yumuşatılıp ezilerek koyu renkli, yoğun bir sıvı veya püre elde edilir. Amazon’un doğusunda bu ürün içecek olarak tüketilir; dondurma, tatlı ve başka yiyeceklerde de kullanılabilir. [2] Yapraklar hasır, sepet ve çatı örtüsü gibi el işi ürünlerinde değerlendirilebilir. [2] “Açaí” adı hem meyveyi hem de ondan hazırlanan ürünleri anlatabildiğinden, ticari ürünleri birbirinden ayırmak gerekir. İşlenmiş ürünlerin özelliklerini meyvenin tüm biçimlerine genellemek doğru değildir.