Accelerando, müzikte temponun kademeli olarak artırılmasını belirten bir icra yönergesidir. İtalyanca kökenli terim, nota üzerinde müziğin ya da belirli bir bölümünün giderek hızlanmasını ister; kısaltması çoğunlukla “accel.” biçimindedir. Terim, bu yönergenin uygulandığı pasajı veya hızlanma biçimindeki icrayı adlandırmak için de kullanılabilir. [1][2]
Nota ve icra
Yönerge, hızlanmanın başlayacağı müzik bölümünü belirtir. Bazı notalarda kapsamı kesikli çizgiyle gösterilebilir. Tempo artışının ne kadar süreceği veya hangi son hıza ulaşacağı her zaman sayısal olarak yazılmaz; bu nedenle icracı ya da şef değişimin derecesini eserin bağlamına göre yorumlar. Hızlanmanın ardından önceki tempoya dönülmesi isteniyorsa “a tempo” gibi bir yönerge kullanılabilir. Bu işaretler, icracıya hız değişiminin biçimi ve süresi hakkında yol gösterir; ancak her zaman tek bir kesin tempo eğrisi belirlemez. [2]
Müzikal işlevi
Besteciler accelerando’yu hareket duygusu, beklenti veya gerilim oluşturmak için kullanabilir. Tekrarlanan bir tema giderek hızlandırıldığında dinleyicide enerji ve dramatik yoğunluk artışı yaratabilir; bu etki eserin bağlamına bağlıdır. Terim, sesin daha kuvvetli çalınmasını anlatmaz: bu tür bir dinamik artış crescendo ile belirtilir. Temponun giderek yavaşlaması ise rallentando gibi başka yönergelerle ifade edilir. [2]
Accelerando’nun uygulanışı, belirli bir sayısal hıza ulaşmaktan çok, notada belirtilen kademeli değişimi müzikal olarak gerçekleştirmeye dayanır. Yönerge eserin tamamına değil, çoğunlukla belirli bir pasajına uygulanır; kapsamı nota üzerindeki işaretler ve müzik bağlamı belirler. [1][2]