Actinidia arguta, Actinidiaceae familyasından, Asya kökenli odunsu ve sarılıcı bir bitkidir. “Dayanıklı kivi” ve “tüysüz kivi” adlarıyla da bilinir. Marketlerde yaygın olan tüylü kividen farklı olarak meyveleri küçük, düzgün kabuklu ve çoğunlukla soyulmadan yenebilir. Kuzey Carolina Eyalet Üniversitesi kaynağı türün Japonya, Kore, Çin ve Rusya’ya özgü olduğunu belirtir. [1]
Özellikleri
Bu yaprak döken sarılıcı bitki, uygun destek bulduğunda hızla uzayabilir. Çiçekleri küçük ve yeşilimsi beyazdır. Meyveleri çeşide göre yeşil, kahverengimsi veya mor olabilir; genellikle üzüm büyüklüğündedir. [1] Kraliyet Bahçıvanlık Derneği, türü güçlü gelişen, birçok metreye ulaşabilen bir tırmanıcı olarak tanımlar ve meyvelerinin tüylü kivi çeşitlerinden daha küçük olduğunu belirtir. [2]
“Dayanıklı” adı, bitkinin birçok ticari kividen daha soğuk koşullara dayanabilmesini anlatır; genç sürgünleri ilkbaharın geç donlarından yine de zarar görebilir. Kraliyet Bahçıvanlık Derneği bu hassasiyete özellikle dikkat çeker. Ayrıca kuvvetli gelişimi nedeniyle sağlam bir destek ve düzenli budama gerekir. [2]
Tozlaşma ve yetiştiricilik
Türün birçok çeşidinde erkek ve dişi çiçekler ayrı bitkilerde bulunur. Bu durumda meyve oluşumu için dişi bitkilerin çiçeklerini tozlaştırabilecek bir erkek bitkiye ihtiyaç vardır. Bununla birlikte, kendine verimli çeşitler de vardır; örneğin kaynaklarda ‘Issai’ bu özellikte bir çeşit olarak anılır. Bu nedenle tek bir yetiştirme kuralı bütün çeşitlere uygulanamaz. [1][2]
Meyvenin olgunlaşma zamanı iklim ve çeşide göre değişir. Bitkinin hızlı büyümesi bahçede alan ve bakım gereksinimini artırabilir. “Dayanıklı kivi” adı, tek bir çeşidi değil, çoğunlukla bu türün farklı çeşitlerini kapsayan yaygın bir adlandırmadır. Meyve rengi, büyüklüğü ve tozlaşma özellikleri çeşitten çeşide değişebilir. [1][2]