Adam Smith (1723–1790), İskoç Aydınlanması içinde yer alan ahlak filozofu ve iktisat düşünürüdür. Kirkcaldy'de doğdu; Glasgow ve Oxford'da öğrenim gördü. Glasgow Üniversitesi'nde ders verdi ve akademik çalışmalarını toplum, ahlak ve ekonomik ilişkiler üzerine geliştirdi. [1]
TEMEL ESERLERİ
Smith'in Ahlaki Duygular Kuramı adlı eseri, insan davranışlarının ahlaki ve toplumsal boyutunu ele alır. 1776'da yayımlanan Milletlerin Zenginliği ise toplumların üretim, ticaret ve refahını tarihsel örneklerle inceleyen kapsamlı bir çalışmadır. Bu iki eser, düşüncesinin farklı fakat ilişkili yönlerini yansıtır. [1][2]
İŞ BÖLÜMÜ VE TİCARET
Smith, iş bölümünün üretkenlik üzerindeki etkisini açıklamak için toplu iğne üretimini örnek gösterdi. Üretim aşamalarında uzmanlaşmanın, çalışanların becerileri ve süreçlerin düzenlenmesi üzerinden üretim miktarını artırabileceğini savundu. [2]
- İş bölümü, üretim görevlerinin farklı aşamalara ayrılmasıdır.
- Ticaret, kişilerin ve toplulukların uzmanlaşmış üretimlerini değiş tokuş etmesine olanak verir.
- Sermaye birikimi ve yeniden yatırım, üretimin gelişmesiyle ilişkilidir. [2]
DÜŞÜNCESİNİN KAPSAMI
Smith'in incelemeleri yalnızca bireysel kazanca odaklanmaz. Toplumsal davranış, ahlaki ilişkiler ve yurttaşların refahı da eserlerinde yer tutar. Bu nedenle düşüncesini tek bir ekonomik slogana indirgemek, ele aldığı sorunların kapsamını daraltır. Smith, 1790'da Edinburgh'da öldü. [1][2]