Adigece, Batı Çerkesçesi adıyla da bilinen, Kuzeybatı Kafkas dilleri ailesinin Çerkes kolunda sınıflandırılan bir dildir. Kabardeyceyle yakından ilişkilidir; Rusya’daki sınıflandırmalarda iki dil ayrı ele alınır [1][2]. Adigece Rusya Federasyonu’nda, özellikle Adıge Cumhuriyeti ve Krasnodar bölgesinde konuşulur. Kafkasya’dan Osmanlı topraklarına gerçekleşen tarihsel sürgün ve göçler sonucunda Türkiye ve Orta Doğu’da da Adige toplulukları oluşmuştur [2].
Dil yapısı
Adigece, karmaşık sözcük biçimleri ve fiillerin birden fazla dilbilgisel bilgiyi taşıyabilmesiyle tanımlanan çokbileşimli özellikler gösterir [3]. Rusya Bilimler Akademisi’nin dil veri tabanı Adigeceyi Kuzeybatı Kafkas dilleri ve Çerkes kolu içinde sınıflandırır; aynı kaynak ergatif hizalanma ve fiil biçimbilgisine ilişkin özellikleri de listeler [1]. Ses yapısında ünlülere kıyasla çok sayıda ünsüz bulunur. Rusya’daki azınlık dilleri kaynağı edebî Adigece için 56 ünsüz ve üç ünlü fonemi bildirir; lehçelerdeki ses özelliklerinin farklılaşabileceğini de açıklar [2].
Yazı ve kullanım
Adigece için geçmişte Arap, Latin ve Kiril temelli yazı sistemleri denenmiştir. Rusya’daki güncel yazılı kullanım, 1938’den beri Kiril alfabesine dayalıdır [2]. Standart yazı dilinin temelinde Temirgoy lehçesi bulunur; kaynak, başka lehçelerin de etkisini belirtir [2]. Adigece eğitimde, basında ve yayıncılıkta kullanılan bir dildir; kullanım alanlarının yaygınlığı bölgeye göre değişir [2].