Agaricus bisporus, kültür mantarı, şampiyon veya düğme mantarı adlarıyla tanınan, ticari olarak yaygın yetiştirilen bir mantar türüdür. Burke Herbarium bu türü Agaricaceae familyası ve Agaricus cinsi içinde sınıflandırır; türün kabul edilen bilimsel adı Agaricus bisporus’tur. Doğal olarak park, bahçe ve yol kenarı gibi alanlarda da kaydedilmiştir. [1]
Yapısı ve yaşam döngüsü
Mantar denince çoğu zaman görülen şapka ve sap akla gelir; bunlar mantarın üreme yapısını oluşturan meyve gövdesidir. Mantarın vejetatif bölümü ise hif adı verilen ince iplikçiklerin oluşturduğu miselyumdur. Miselyum, yetiştiği ortamda yayılarak besin alır. Lamellerde üretilen sporlar uygun koşullarda çimlenebilir ve yeni hiflerin, ardından miselyumun gelişmesini başlatabilir. [2]
Yetiştiricilik ve ticari adlar
Ticari yetiştiricilikte A. bisporus’un miselyumu kompostlanmış organik yetiştirme ortamına aşılanır. Miselyum kompostu kolonileştirip organik maddeleri parçalayarak besin edinir. Üretimde kompostun üzerine genellikle örtü tabakası eklenir; bu tabaka meyve gövdelerinin gelişimini destekleyen yetiştirme sürecinin bir parçasıdır. [2]
Beyaz düğme mantarı, cremini ve portobello adları çoğu zaman aynı türün farklı gelişim evrelerinde veya ticari biçimlerde satılan örneklerini anlatır. Utah State University Extension, beyaz düğme mantarını en genç, portobelloyu ise daha olgun biçim olarak açıklar. Burke Herbarium da türün pazarda button, crimini ve portabella gibi adlarla satıldığını kaydeder. Dolayısıyla bu adlar, tek başlarına farklı türleri göstermez; ürünün görünüşü ve olgunluk aşaması hakkında bilgi verir. [1][3]
Ekolojik ve ekonomik önemi
Bu türün kontrollü ortamda yetiştirilebilmesi, onu dünya çapında önemli bir gıda mantarı yapmıştır. Yetiştiricilikte mantarın yanı sıra kompostta yaşayan mikroorganizmalar da üretim sürecini etkiler; bu topluluklar ve mantarla etkileşimleri araştırma konusudur. [2]