Ahnenerbe, Nazi Almanyası’nda Heinrich Himmler’in girişimiyle kurulan ve zamanla SS yapısına daha sıkı biçimde bağlanan araştırma topluluğuydu. 1935’teki kuruluşunun amacı, Alman ve Germen geçmişine ilişkin çalışmaları Nazi ırkçı dünya görüşünü desteklemek için kullanmaktı. Kurum, bilimsel araştırma görüntüsü altında rejimin “Aryan” üstünlüğü iddialarını meşrulaştırmaya çalıştı. [1]
Kuruluş ve araştırma gündemi
Himmler ve Richard Walther Darré’nin kurduğu topluluk, başlangıçta Herman Wirth’in Germen geçmişine ilişkin görüşlerini destekleyip araştırma yoluyla doğrulamaya yöneldi. Wirth’in yöntemleri bilimsel açıdan savunulamaz bulundu; 1937’de topluluktan çıkarıldı ve kurumun adı Araştırma ve Öğretim Topluluğu Ahnenerbe olarak değiştirildi. Ardından yüzlerce araştırmacı, Germen tarihöncesi ve halk kültürü gibi alanlarda çalıştı. Konular ve yöntemler farklı olsa da araştırma gündemi bağımsız bilimsel incelemeden ziyade Nazi ideolojisine hizmet ediyordu. [1]
Savaş dönemi ve insan deneyleri
İkinci Dünya Savaşı sırasında Ahnenerbe’nin faaliyetleri genişledi. Kurum bünyesindeki askerî bilimsel araştırma enstitüsü, toplama kamplarında mahkûmlar üzerinde yapılan insanlık dışı deneylerle ilişkilendirildi. Dachau’da Sigmund Rascher’in yürüttüğü yüksek irtifa ve soğukta kalma deneylerinde yüzlerce mahkûm kullanıldı; önemli bir bölümü öldü. Natzweiler-Struthof’ta August Hirt’in deneyleri de mahkûmların öldürülmesine yol açtı. Bu uygulamalar, SS’nin ve başka Nazi kurumlarının yönlendirdiği daha geniş bir kamp deneyleri sisteminin parçasıydı. [1][2]
Ahnenerbe’yi bütün Nazi araştırma faaliyetlerinin sorumlusu gibi göstermek doğru olmaz; kurumun yetkileri başka SS ve devlet daireleriyle örtüşüyor, aralarında görev çatışmaları yaşanıyordu. Bununla birlikte tarihi, araştırma kurumlarının ırkçı ideolojiye bağlanmasının ve bilimsel imkânların devlet suçlarına alet edilmesinin belirgin örneklerinden biridir. Kurumun ırksal köken ve üstünlük savları geçerli bilimsel sonuçlar değil, Nazi ideolojisinin sözdebilimsel iddialarıydı.