Akondrit, kondrül adı verilen küçük, çoğunlukla yuvarlak silikat taneciklerini barındırmayan taşlı meteorit türüdür. Kondritlerle birlikte taşlı meteoritlerin iki ana grubundan birini oluşturur. Akondritler asteroitler, Ay ve Mars gibi cisimlerden gelebilir; çoğu erime ve magmanın soğuyup kristalleşmesi süreçleriyle değişime uğramış kayaç parçalarıdır. [1][2]
Oluşumu ve bileşimi
Gök cismi ısındığında kayaçların bir bölümü eriyebilir. Erimiş malzemenin soğuması ve kristalleşmesi, farklı mineral bileşimlerine ve katmanlı iç yapıya sahip kayaçlar oluşturabilir. Londra Doğa Tarihi Müzesi, akondritleri bir zamanlar magmaya dönüşmüş ve sonradan katılaşmış magmatik meteoritler olarak tanımlar; bunların incelenmesi gezegenlerin iç yapısı ve oluşumuna ilişkin bilgi sağlayabilir. [1] Arizona Eyalet Üniversitesi’nin meteorit merkezi de akondritlerin kondrül içermediğini, farklılaşmış gezegen cisimlerinden geldiklerini ve erimiş malzemenin yeniden biçimlenmesiyle oluşabildiklerini belirtir. [2] Mineral bileşimi ve doku, sınıflandırmada önemli ipuçlarıdır; yalnızca dış görünüş her zaman yeterli olmaz.
Grupları ve bilimsel önemi
Akondritler köken ve bileşimlerine göre alt gruplara ayrılır. Howardit, ökrit ve diyojenitlerden oluşan HED grubu, Vesta asteroidiyle ilişkilidir. NASA’nın Dawn görevi, Vesta’nın yüzey ölçümleri ile meteorit örneklerinin karşılaştırılmasına dayanarak Vesta’yı HED meteoritlerinin ana cismi olarak doğrulamıştır. [3] Ay ve Mars kökenli meteoritler de akondritler arasında sayılır; Mars’tan gelen örneklerin magmadan kristalleşmiş kayaçlar olduğu NASA tarafından belirtilir. [4] Bu meteoritler, ana cisimlerinde gerçekleşen erime, kristalleşme ve farklılaşma süreçlerini incelemek için doğal örnekler sunar. Ancak her akondrit aynı gök cisminden gelmez ve bu grubun tüm üyeleri tek bir oluşum öyküsüne indirgenemez. [1][2]