Akronim, birden fazla sözcükten oluşan bir adın veya terimin başlangıç harflerinden, seslerinden ya da bazı örneklerde ilk hecelerinden oluşturulan kısaltmadır. Terimin dar anlamında, ortaya çıkan biçim harfleri tek tek söylemek yerine sözcük gibi telaffuz edilir. NATO ve NASA bu kullanıma örnektir. BBC gibi harf adlarıyla okunan biçimler ise “initialism” adıyla ayrı bir tür olarak sınıflandırılabilir. Bununla birlikte, İngilizcedeki kullanım kaynakları bu ayrımı her zaman aynı biçimde yapmaz; bazıları “acronym” sözcüğünü her iki türü kapsayacak şekilde kullanır. [1][2]
Oluşumu ve okunuşu
Akronimler çoğunlukla bir kuruluşun, kurumun veya teknik terimin adındaki sözcüklerin başlangıç harflerinden oluşturulur. Bazı biçimlerde ilk sesler ya da heceler de kısaltmaya katılabilir. Oluşan dizinin sözcük olarak okunabilmesi dar tanımın ayırt edici özelliğidir. Buna karşılık, baş harflerden oluştuğu hâlde her harfi ayrı telaffuz edilen kısaltmalar bu sınıflandırmada initialism sayılır. Örneğin Avustralya Hükümeti’nin yazım kılavuzu NASA’yı akronime, ABC’yi ise harf harf okunan kısaltmaya örnek verir. Google’ın yazım kılavuzu da NATO ile CIA örneklerini kullanarak iki terimi ayırır; ayrıca gündelik kullanımda “acronym” sözcüğünün daha geniş anlamda kullanılabildiğini belirtir. [1][2]
Kullanımı ve anlaşılabilirliği
Akronimler, uzun adların metinde tekrar tekrar yazılmasını önleyebilir; fakat okur kısaltmanın açılımını bilmiyorsa anlam belirsizleşebilir. Bu nedenle yazım kılavuzları, okurun tanımayabileceği kısaltmaların ilk geçtiği yerde açıklanmasını önerir. Sınıflandırma ve yazım tercihleri yayıncılara, dillere ve alanlara göre değişebildiği için, belirli bir metinde hangi terimin kullanılacağı ilgili kaynağın tanımına göre değerlendirilmelidir. [1][2]