Anakronizm, bir kişi, nesne, kavram, dil kullanımı veya bakış açısının ait olmadığı bir tarihsel döneme yerleştirilmesidir. Bir anlatıda eski bir çağdaki kişinin henüz ortaya çıkmamış bir aracı kullanması olgusal anakronizmdir. Geçmişteki insanlara bugünün kavramlarını ve değerlerini doğrudan yüklemek ise dilsel ya da perspektifsel anakronizm oluşturabilir.[1]
TARİH YAZIMINDA
Tarih araştırmasında anakronizm, olayları kendi dönemlerinin kurumları, bilgi düzeyi ve anlam dünyası yerine daha sonraki ölçütlerle açıklama riskidir. Eğitim araştırmaları bu hatayı olgu, dil ve perspektif düzeylerinde ayırır; özellikle bugünkü kavramların geçmişe sorgusuz aktarılmasının yanıltıcı sonuçlar doğurabildiğini gösterir.[1] Bununla birlikte geçmişi bütünüyle çağdaş sorulardan bağımsız incelemek de mümkün değildir.
SANATTA KULLANIM
Anakronizm her zaman istemsiz hata değildir. Edebiyat, tiyatro ve sinema, dönemleri karşılaştırmak, yabancılaştırma yaratmak veya güncel bir sorunu görünür kılmak için onu bilinçli biçimde kullanabilir. Cambridge University Press'in incelemesi, Don Kişot gibi eserlerde kasıtlı anakronizmin bir anlatım tekniği olabildiğini vurgular.[2]