Antimon (Sb), atom numarası 51 olan ve periyodik tablonun 15. grubunda yer alan bir elementtir. Genellikle metaloid olarak sınıflandırılır; oda sıcaklığında katı ve kırılgandır. Isıyı ve elektriği iyi iletmez. Antimon doğada yüzü aşkın mineral türünde küçük miktarlarda bulunabilir; en yaygın kaynaklarından biri antimon(III) sülfür içeren stibnittir. [1][2]
Tarihçesi ve doğada bulunması
Antimon ve bileşikleri eski çağlardan beri bilinmektedir. Antik Mısır’da stibnit, göz çevresine sürülen siyah kozmetikte kullanılmıştır. Antimon simgesi Sb, elementin Latince stibium adıyla bağlantılıdır. Bazı yataklarda antimon doğal metal hâlinde de bulunabilse de cevherlerde genellikle bileşik oluşturmuş durumdadır. Metal üretiminde stibnit önce kavrularak okside dönüştürülür, sonra karbonla indirgenebilir. [1][2]
Kullanım alanları ve güvenlik
Antimon kurşuna katıldığında alaşımın sertliğini ve dayanıklılığını artırabilir; bu alaşımlar akülerde ve düşük sürtünme gerektiren bazı metal ürünlerinde kullanılır. Saf antimon ve bazı bileşikleri yarı iletken teknolojisinde, örneğin kızılötesi algılayıcı ve diyotların üretiminde değerlendirilebilir. Antimon bileşikleri alev geciktirici malzemeler, boyalar, cam, emaye ve seramik üretiminde de kullanılır. Kullanım, elementin kendisinden çok belirli alaşım veya bileşiklerin özelliklerine bağlıdır. [1][2]
Antimonun ve bileşiklerinin bir bölümü toksiktir. Bu nedenle elementin kullanımına ilişkin değerlendirmelerde kimyasal biçim ve maruziyet koşulları önem taşır. Antimonun tarihsel kozmetik ve metalürji uygulamaları, günümüzdeki bütün ürünlerin aynı bileşimi taşıdığı veya aynı şekilde kullanıldığı anlamına gelmez. Antimon hakkında genel bir tanım yapılırken mineral hâli, metalik biçimi ve bileşiklerinin birbirinden ayrılması gerekir. [1][2]