Anunnaki, eski Mezopotamya dinî metinlerinde bir tanrılar topluluğunu belirten adlardan biridir. Sumerce Anunna adıyla ve Akadcada görülen Anunnaki, Anunnaku biçimleriyle ilişkilidir. Terimin kapsamı dönemlere ve metinlere göre değiştiğinden, üyeleri her zaman aynı olan sabit bir panteon olarak tanımlanamaz. [1][2]
Adı ve metinlerdeki kullanımı
Sumerce metinlerde Anunna, başlıca tanrıları anlatabildiği gibi belirli bir kent ya da kent-devletinin tanrılar topluluğunu da ifade edebilir. Hangi tanrıların gruba dâhil edildiği ve grubun kaç üyeden oluştuğu kesin değildir; bir metin Eridu’nun elli Anunna’sından söz eder. Anunna tanrılarının görevleri arasında yazgıları belirlemek de bulunur. Bazı anlatılarda Anu, topluluğun babası olarak gösterilir; soy ilişkileri ise metinden metne değişebilir. [1]
Dinî geleneklerdeki yeri
Anunnaki adı özellikle edebî ve mitolojik metinlerde görülür. Bazı sonraki kaynaklarda Anunnaki, göksel tanrılarla ilişkilendirilen Igigi’den ayrılarak yeraltı dünyası tanrıları için kullanılmıştır. Ancak bu ayrım tüm dönemlere ve kaynaklara uygulanamaz; iki topluluğun anlamı ve aralarındaki ilişkinin zaman içinde değiştiği kabul edilir. Bu yüzden bir metindeki kullanımı yorumlarken yazıldığı dönem ve bağlam dikkate alınmalıdır. [1][2]
Mezopotamya dinî düşüncesinde tanrıların işlevleri ve önem sıraları kentlere, dönemlere ve anlatı geleneklerine göre farklılaşmıştır. Anunnaki de bu çeşitlilik içinde, tanrılar topluluğuna verilen ad olarak anlaşılmalıdır. Antik metinler onları tanrısal varlıklar olarak sunar; modern dünya dışı varlık yorumları bu tarihsel metinsel kullanımdan ayrı tutulmalıdır. [1]