Mitoloji

Apep

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Genel bakış

Apep, eski Mısır dinî anlatılarında güneş tanrısı Ra'nın karşısında yer alan büyük yılan biçimli varlıktır. Apophis ve Apopis adlarıyla da anılır. Gece, karanlık ve güneşin ilerleyişine yönelen tehditlerle ilişkilendirilir. Apep hakkındaki tasvirler, tarihsel bir hayvanın betimlenmesinden çok, Mısır'ın güneş ve ölüm sonrası hayat inançlarının mitolojik anlatımına aittir.[1]

GÜNEŞLE İLGİLİ ANLATILAR

Bu anlatılarda Ra'nın gece yolculuğu, onu durdurmaya çalışan güçlerle mücadelesini içerir. Apep'in yenilgiye uğratılması, güneşin yeniden doğabilmesiyle ilişkilendirilir. Böylece gece ile gündüzün düzenli değişimi dinî bir mücadele üzerinden açıklanır. Apep aynı zamanda ölüm sonrası yaşama ulaşmak isteyen kişiler için tehdit olarak düşünülür; ona karşı korunma, cenaze metinlerinin konularından biri hâline gelir.[1]

GÖRSEL VE YAZILI KAYNAKLAR

British Museum'daki Greenfield Papirüsü'nün 76. çerçevesinde, Ra'yı temsil eden bir kedinin yılan Apophis'i öldürdüğü sahne vardır. İshed ağacının yanındaki bu tasvir, Ölüler Kitabı'nın 17. bölümüne bağlanır. Nestanebetisheru için hazırlanmış papirüsün ilgili bölümü yaklaşık MÖ 950–930 arasına tarihlenir. Sahne, Apep'e karşı mücadelenin somut bir resimli örneğini sunar.[2]

Apep yalnız resimlerde görülmez. MÖ 305'e tarihlenen Bremner-Rhind Papirüsü, onu alt etmeye yönelik bir metin ile Apep'in adlarını içeren bölümler barındırır. British Museum kataloğu bu bölümleri papirüsün diğer dinî metinlerinden ayrı olarak tanımlar. Dolayısıyla Apep tasavvuru, tek bir öyküden değil, farklı dönemlerde hazırlanmış anlatı, tasvir ve ritüel metinlerinden izlenebilir.[3]

University College London'ın yayımladığı Ölüler Kitabı 7. bölüm çevirisinde de Aapep'e karşı koruyucu bir söyleyiş bulunur; metin balmumundan bir figürle bağlantılı ritüel bağlamında açıklanır. Böyle metinler, Apep'i etkisizleştirme düşüncesinin törensel uygulamalarla ilişkisini gösterir. Bunlar eski Mısırlıların inanç ve uygulamalarına ilişkin kaynaklardır; anlatılan doğaüstü olayların tarihsel olarak gerçekleştiğini kanıtlamaz.[4]