Apsis, yörüngedeki bir cismin merkezî cisme en yakın ya da en uzak konumlarından her biridir; çoğulu apsitlerdir. En yakın nokta periapsis, en uzak nokta apoapsis olarak adlandırılır. Elips yörüngede bu iki nokta, merkezî cismin de bulunduğu odaktan geçen büyük eksen üzerinde yer alır. Bu eksene doğrultusunda uzanan çizgi apsitler doğrusu diye anılır. [1][2]
Terimler ve yörünge türleri
Periapsis ve apoapsis, çevresinde dönülen cismin türünden bağımsız genel adlardır. Güneş çevresindeki yörüngelerde bunların özel adları günberi (perihelion) ve günöte (aphelion); Dünya çevresindeki yörüngelerde yerberi (perigee) ve yeröte (apogee) olur. Ay yörüngesi için perilune/periselene ve apolune/aposelene gibi adlar da kullanılır. NASA, bu adlandırmaların gökcisminin türüne göre değiştiğini belirtir. [1]
Eliptik bir yörüngede yarı büyük eksen a, dışmerkezlik e ise merkezî cisme olan en küçük ve en büyük uzaklıklar sırasıyla a(1−e) ve a(1+e) olur. Bu bağıntılar ideal iki-cisim modelindeki yörünge geometrisini ifade eder. [1]
Yörünge mekaniğindeki yeri
Apsisler, yörüngenin şeklini ve uzaklık sınırlarını tanımlamada kullanılır. Bir elipste iki apsis bulunurken, parabolik veya hiperbolik bir geçiş yörüngesinde cisim merkezî cisme yaklaşır ve tek bir periapsisten geçer; sonlu bir apoapsis noktası yoktur. Apsis doğrusu zamanla yön değiştirebilir. Başka cisimlerin kütleçekim etkileri, bu doğrultuda apsidal presesans denen yavaş dönmeye yol açabilir. Böylece apsisler yalnızca adlandırma noktaları değil, yörünge hesabında kullanılan geometrik referanslardır. [2]