Arcus Novus, antik Roma’da Via Lata üzerinde bulunduğu düşünülen ve günümüze ulaşmamış bir kemerdir. Antik kaynaklarda Diocletianus’a atfedilir. Konumu ve görünüşü hakkındaki bilgiler, yazılı kayıtlar ile yapıyla ilişkilendirilen mimari parçaların yorumlanmasına dayanır; bu nedenle bazı ayrıntılar kesin değildir. [1][2]
Konumu ve tarihsel kayıtlar
Roma’nın bölgesel kataloglarında kemerden söz edilir; 354 tarihli Chronographus da onu Diocletianus’la ilişkilendirir. Platner ve Ashby’nin Roma topografyası sözlüğü, yapının bugünkü Via del Corso’nun antik adı olan Via Lata’yı, Santa Maria in Via Lata kilisesinin kuzeydoğu yakını civarında kestiğini aktarır. Aynı kaynak, kemerin Papa VIII. Innocentius döneminde 1488–1492 arasında yıkıldığını ve son kalıntıların 1523’te ortadan kalktığını bildirir. Bu konumlandırma, ayakta kalan bir yapıdan değil tarihsel tanımlamalar ve buluntu kayıtlarından çıkarılmıştır. [1]
Kabartmalar ve yorumlar
Arcus Novus ile ilişkilendirilen kabartmaların bir kısmı başka yapılarda veya koleksiyonlarda korunmuştur. Arkeolojik Enstitünün kongre özeti, kemeri Diocletianus ve Maximianus döneminde Via Lata üzerinde dikilmiş bir onur kemeri olarak tanımlar ve yapıda daha eski kabartmaların yeniden kullanılması konusunu ele alır. Bu parçaların ilk olarak hangi anıtı süslediği ve tümünün gerçekten bu kemere ait olup olmadığı tartışmalı yorum alanlarıdır; dolayısıyla tek bir özgün düzeni kesinleşmiş gibi sunmak doğru olmaz. [2]
Kemerin hangi yılda dikildiği de kesin olarak bilinmez. Bazı tarihlendirmeler Diocletianus döneminin farklı yıldönümleriyle ilişki kurar; mevcut kaynaklar bu önerileri kesin bir tarih olarak doğrulamamaktadır. Bu nedenle yapının tarihi, yeri ve bezemeleri edebiyat ve arkeolojik bulgular birlikte değerlendirilerek ele alınır. [1][2]