Bitkiler

Arillus

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Genel bakış

Arillus (aril), bazı bitki tohumlarında gelişen ve tohumu kısmen ya da bütünüyle çevreleyebilen bir eklentidir. Genellikle etlidir; kaynaklara göre geliştiği doku tohum taslağının örtülerini veya tohum sapını (funikulusu) içerebilir. Bu nedenle botanikte aril teriminin kapsamı tanımdan tanıma değişebilir [1]. Aril, tohum kabuğunun kendisiyle veya tohum çevresindeki her etli dokuyla otomatik olarak aynı yapı sayılmaz.

Kökeni ve biçimleri

Dar kullanımda gerçek aril, tohumun ana bitkiye bağlandığı funikulustan gelişen bir uzantıdır. Arilloid terimi, benzer görünüşlü olsa da tohumun başka bölümlerinden gelişen yapıları ayırt etmek için kullanılabilir [2]. Daha geniş sözlük tanımları, arili tohumu kısmen ya da tamamen saran ve funikulus, raphe veya tohum taslağı örtülerinden gelişebilen özel bir örtü olarak ele alır [1]. Bu kullanım farkı, yapının kökeni anlatılırken kaynağın tanımını belirtmeyi önemli kılar.

Ariller farklı renk ve biçimlerde olabilir. Porsuk ağacında tohumun çevresinde gelişen kırmızı, etli yapı bilinen örneklerdendir. Narın tohum çevresindeki sulu bölümleri de bazı botanik kaynaklarında aril olarak sınıflandırılır [3]. Küçük Hindistan cevizinin tohumu çevresinde gelişen ve baharat olarak kullanılan yapı da arille ilişkilendirilir [2]. Bu örnekler, terimin yalnızca tek bir biçimi veya bitki grubunu tanımlamadığını gösterir.

Ekolojik işlev

Etli ve dikkat çekici ariller, bazı bitkilerde hayvanların ilgisini çekerek tohumların ana bitkiden uzağa taşınmasına katkıda bulunabilir. Hayvanlar arili tüketirken tohumu bırakabilir ya da başka bir yere taşıyabilir; ancak bu işlev bütün arillerde aynı şekilde gerçekleşmez [2][3]. Arilin incelenmesi, tohum morfolojisi ve bitkilerin yayılma biçimlerinin anlaşılmasına yardımcı olur.