Artı (+) ve eksi (−) işaretleri, matematikte hem işlemleri hem de sayıların işaretini gösterebilir. İki sayı arasında kullanılan + toplama, − ise çıkarma işlemini belirtir. Pozitif bir sayının önündeki eksi işareti onun negatif karşıtını; değişkenin önündeki eksi ise onun karşıtını gösterir. Bu kullanımların ayrımı, aynı ifadede birden fazla işaret bulunduğunda önem kazanır. Örneğin 5 − (−2) ifadesinde ilk eksi çıkarma işlemi, parantez içindeki eksi ise negatif sayının işaretidir. [1]
Matematikteki işlevleri
Sayı doğrusunda pozitif sayılar sıfırın sağında, negatif sayılar solunda yer alır. Bir sayının önündeki artı, çoğu durumda pozitifliği belirtmek için kullanılabilse de pozitif sayılarda genellikle yazılmaz. Eksi işareti, sayının sıfırdan küçük olduğunu veya bir niceliğin karşıtını ifade edebilir. Bu nedenle işaretin anlamı, ifadedeki yerine ve bağlama göre belirlenir. [1]
± simgesi, bir niceliğin hem eklenmesini hem çıkarılmasını ya da iki olasılığın birlikte gösterilmesini sağlar. İkinci derece denklem formülünde iki kökü kısa biçimde yazmaya yarar; ölçüm ve bilimsel gösterimlerde bir değer çevresindeki belirsizlik aralığını da belirtebilir. ∓ işareti ± ile birlikte kullanıldığında, iki seçeneğin birbirine karşılık gelen zıt işaretlerle alınacağını gösterir. [2]
Tarihçe
Artı ve eksi işaretlerinin basılı metinlerdeki erken örnekleri, Johannes Widmann’ın 1489’da yayımlanan aritmetik kitabında bulunur. Ancak bu örneklerde işaretler bugünkü toplama ve çıkarma anlamlarından ziyade ticari hesaplarda fazlalık ve eksiklikleri gösteriyordu. İşaretlerin matematik işlemlerini belirtmek üzere kullanımı sonraki metinlerde yerleşti; bu nedenle ilk basılı örnek ile bugünkü işlevlerinin yaygınlaşmasını aynı olay saymamak gerekir. [3]