Asal çarpanlar tablosu, bir sayıyı asal sayılara art arda bölerek asal çarpanlarına ayırmayı gösteren yöntemdir. Sayı genellikle sol sütuna, onu kalansız bölen asal sayı sağ sütuna yazılır; bölüm sonraki satıra geçirilir. İşlem, bölüm 1 olana kadar sürdürülür. Millî Eğitim Bakanlığının eğitim içeriğinde bu yöntem asal çarpan algoritması veya ardışık bölme yöntemi olarak da ele alınır. [1][2]
Uygulama
Örneğin 60 sayısı önce 2’ye bölünür ve bölüm 30 elde edilir. 30 tekrar 2’ye, 15 ise 3’e bölünür; ardından 5’e bölündüğünde bölüm 1 olur. Sağ sütundaki asal sayılar 2, 2, 3 ve 5’tir. Böylece 60 = 2 × 2 × 3 × 5 = 2² × 3 × 5 biçiminde yazılır. EBA materyalindeki yöntemde, sağ taraftaki asal bölenler çarpanları verir ve bölüm 1 olduğunda işlem tamamlanır. [2] Tekrarlanan asal çarpanlar üs kullanılarak gösterilebilir.
Kullanım ve dikkat edilecekler
Tablo, bir sayının asal çarpanlarını ve bu çarpanların tekrar sayılarını düzenli biçimde görmeye yarar. MEB öğretim programı, doğal sayıların asal çarpanlarını çözümlemeyi ve bunları belirlemek için asal çarpan algoritması gibi temsillerden yararlanmayı içerir. [1]
Aynı sayı çarpan ağacıyla da asal çarpanlarına ayrılabilir; asal çarpanların sırası değişse bile elde edilen asal çarpanlı gösterim değişmez. [2] Bölenlerin asal olması yöntemin temel koşuludur: asal olmayan bir bölenle devam etmek, tablonun standart uygulamasına uymaz. Ayrıca 1 asal sayı değildir; bu nedenle işlemde son bölüm olarak görünse de asal çarpanlar arasında sayılmaz. Asal çarpan gösterimi, sayının bölenlerini ve farklı sayıların ortak bölenlerini incelerken de kullanılabilir. [1][2]