Asit yağmuru, atmosferde oluşan asidik bileşenlerin yağmur, kar, sis veya dolu gibi yağışlarla yeryüzüne ulaşmasını anlatan yaygın terimdir. Daha geniş anlamdaki asit birikimi, yağışla gelen ıslak çökelmenin yanı sıra asidik gaz ve parçacıkların doğrudan yüzeylere çökelmesini de kapsar. Kükürt dioksit (SO₂) ve azot oksitler (NOₓ), atmosferde su, oksijen ve diğer maddelerle tepkimeye girerek başlıca sülfürik ve nitrik asitleri oluşturabilir. [1]
Kaynakları ve çökelme biçimleri
SO₂ ve NOₓ salımlarının önemli insan kaynakları fosil yakıtların elektrik üretiminde yakılması, araçlar ve çeşitli sanayi faaliyetleridir. Bu gazların bir bölümü doğal kaynaklardan da gelebilir. Atmosferde dönüşüme uğrayan kirleticiler rüzgâr ve hava akımlarıyla uzak bölgelere taşınabilir. Asidik maddeler bulutlardaki suyla yeryüzüne iner ya da gaz ve parçacıklar hâlinde kuru çökelme yoluyla yüzeylere ulaşır. Dolayısıyla bir yerdeki asit birikiminin kaynağı yalnızca yerel salımlar olmayabilir. [1]
Çevresel etkileri
Asit birikimi göl ve akarsuların, toprağın ve ormanların kimyasını etkileyebilir. Suyun asitliği arttıkça bazı balıklar ve diğer su canlıları olumsuz etkilenir; duyarlılık türlere ve yaşam evresine göre değişir. Asidik su topraktan alüminyum çözünmesine yol açabilir; bu madde akarsulara ve göllere taşınarak canlıları etkileyebilir. Çökelme ayrıca ağaçların büyümesi için gerekli besinleri topraktan uzaklaştırabilir. Ancak etkilerin şiddeti her yerde aynı değildir: toprak ve anakayanın asidi nötrleştirme kapasitesi, bölgenin hassasiyetini belirleyen etkenler arasındadır. Asidik maddeler yapı ve anıtların yüzeylerini de aşındırabilir. Bu nedenle “asit yağmuru” adı, hem ıslak çökelmeyi hem de daha geniş asit birikimi olgusunu anlatmak için kullanılsa da, bu terimler aynı kapsamda değildir. [2]