Asparagus persicus Baker, Asparagaceae familyasında yer alan çok yıllık bir bitki türüdür. Kew’in Plants of the World Online veri tabanı türü kabul edilmiş olarak listeler ve doğal yayılışını Orta Türkiye’den Moğolistan’a ve Batı Pakistan’a uzanan bir alan olarak verir. Kew’in kayıtlarında Afganistan, İran, Türkiye, Pakistan, Moğolistan ve Orta Asya’nın çeşitli bölgeleri ile Çin’in bazı kesimleri de yer alır. Tür adı Baker tarafından 1875’te yayımlanmıştır. [1][3]
Tanımlayıcı özellikleri
Flora of Pakistan kaydına göre bitki dik veya yükselici gelişir ve 1,5 metreye kadar boylanabilir. Gövdesi ve dalları tüysüz, dalları yayılıcıdır. Kuşkonmaz cinsindeki yaprak benzeri ince yapılar kladot olarak adlandırılır; bu türde kladotlar demetler hâlindedir. Çiçekler demetlerde tek veya ikili bulunabilir. Kayıt, erkek çiçeklerin sarımsı yeşil örtü yapraklarından ve olgunlaşınca kırmızı renk alan, 5–8 milimetre çapındaki üzümsü meyveden söz eder. Çiçeklenme dönemi haziran-temmuz olarak verilir. [2]
Adlandırma ve yayılış
Kew, Asparagus leptophyllus ile Asparagus oligophyllus adlarını A. persicus için eş adlar arasında gösterir. Bunlar, güncel kayıt sisteminde kabul edilen tür adından ayrı kabul edilen taksonlar değil, bu türle ilişkilendirilen bilimsel adlardır. Kew’in yayılış kaydı bitkinin bir ülkeye özgü olmadığını, geniş bir bölgede yer aldığını gösterir. [1] Flora of Pakistan ise türün tanımını ve kendi coğrafi kapsamındaki kayıtları sunar; bu bölgesel flora ile küresel taksonomik veri tabanlarının dağılım listeleri kapsam bakımından farklı olabilir. Bu nedenle tek bir bölgesel kaydı türün bütün yayılışı olarak değerlendirmemek gerekir. [1][2]
Türün tanınmasında boyu ve dallanma biçiminin yanı sıra kladotların demetlerdeki dizilişi, çiçek özellikleri ve meyvesi birlikte değerlendirilir. Bu tanımlayıcı bilgiler Flora of Pakistan’daki tür kaydında yer alır. [2]