Astatin (At), atom numarası 85 olan, periyodik tablonun 17. grubundaki radyoaktif bir elementtir. Halojenler arasında yer alır ve bilinen en ağır halojendir. Tüm izotopları kararsızdır; çok kısa ömürleri ve yalnızca çok küçük miktarlarda üretilebilmeleri, elementin özelliklerinin incelenmesini zorlaştırır.[1][2]
Keşfi ve doğada bulunması
1940’ta Dale R. Corson, Kenneth R. MacKenzie ve Emilio Segrè, Kaliforniya Üniversitesi’nde bizmutu alfa parçacıklarıyla bombardıman ederek astatini ilk kez güvenilir biçimde elde etti. Elementin adı, Yunancada kararsız anlamındaki astatos sözcüğünden türetilmiştir. Astatin, uranyum ve toryum bozunma zincirlerinde ara ürün olarak doğal biçimde oluşur; ancak hızla bozunduğu için doğada tartılabilir miktarlarda birikmez. Bu nedenle laboratuvar üretimi ve ölçümleri araştırmaların temelini oluşturur.[1]
Özellikleri ve araştırmalar
Kütle spektrometrisiyle yapılan çalışmalar, astatinin halojenlere, özellikle iyoda benzer kimyasal davranış gösterdiğini ortaya koymuştur. Bununla birlikte, çok ağır atomlarda görülen etkiler nedeniyle kimyasal özelliklerini yalnızca daha hafif halojenlerden hareketle kesin olarak çıkarsamak doğru değildir. Oda sıcaklığındaki fiziksel özellikleri de az miktarda örnek bulunması ve güçlü radyoaktivitesi yüzünden sınırlı biçimde incelenebilmiştir.[1][2]
İzotopları ve kullanım alanları
Astatin-210’un yarı ömrü yaklaşık 8 saattir; astatin-211’inki yaklaşık 7,2 saattir. Astatin-211 araştırma amacıyla üretilir; astatinin araştırma dışı yerleşik bir kullanımı bulunmamaktadır. Bu izotopun alfa yayıcı niteliği, hedefli radyonüklit uygulamalarına yönelik bilimsel çalışmalara konu olmuştur; bu araştırmalar yaygın klinik kullanım olduğu anlamına gelmez. Bugün astatinin önemi esas olarak temel kimya ve nükleer araştırmalardadır.[1][2]