Astronomik cisim, uzayda bulunan ve astronomide incelenen fiziksel varlıkları anlatan genel bir terimdir. IAU Astronomi Eğitimi Ofisinin sözlüğü, “astronomik cisim”, “gök cismi” ve “astronomik nesne” gibi ifadelerin çoğu zaman birbirine yakın anlamlarda kullanıldığını belirtir. Yıldızlar, gezegenler, galaksiler ve gaz bulutları bu geniş kullanımda örnekler arasındadır. [1]
Terimin kapsamı
Terimin kapsamı her bağlamda aynı genişlikte değildir. Bazı astronomlar “cisim” sözcüğünü çevresinden açıkça ayrılmış tekil varlıklar için daha dar anlamda kullanır; bu kullanımda gezegen cisim sayılabilirken gaz bulutu astronomik nesne kabul edilip cisim sayılmayabilir. IAU sözlüğü bu ayrımın bütün kaynaklarda zorunlu veya evrensel bir tanım olmadığını, terimlerin kullanımının değişebildiğini vurgular. Bu nedenle bir metinde “cisim” veya “nesne” denildiğinde, sözcüğün hangi anlamda kullanıldığına bakmak gerekir. [1]
Örnekler ve sınıflandırma
Yıldızlar, gezegenler ve asteroitler farklı türde astronomik varlıklardır. NASA sözlüğü yıldızı çekirdeğindeki nükleer füzyonla ışınım üreten sıcak bir gaz kütlesi olarak; gezegeni bir yıldızın çevresinde dolanan ve kendi ışığını değil yıldız ışığını yansıtan bir cisim olarak tanımlar. Asteroitler ise gezegenlerden küçük, yıldız çevresinde dolanan kayalık cisimlerdir. Bu tanımlar, gündelik dilde benzer görünen gök varlıklarının astronomide farklı özelliklerle sınıflandırıldığını gösterir. [2]
Astronomik varlıkların incelenmesinde konum, boyut, hareket, bileşim ve enerji gibi özellikler önem taşır. NASA’nın astronomi tanımı, gök cisimleri ve olaylarının bu tür özelliklerini inceleme alanı olarak sayar. Dolayısıyla terim, yalnızca gökyüzünde görülen parlak noktaları değil, fiziksel özellikleri araştırılan daha geniş bir varlık grubunu kapsayabilir. Yine de kapsamı belirlemek için kullanılan kaynağın tanımını dikkate almak gerekir. [1][2]