Avrupa Birliği’nin Ortak Tarım Politikası (OTP), AB tarımı ve kırsal alanlarına ilişkin ortak hedefleri, kuralları ve destek araçlarını belirleyen politikadır. 1962’de başlatılan politika; tarımsal verimliliği artırma, çiftçilere adil bir yaşam standardı sağlama, arzı güvenceye alma, piyasaları istikrara kavuşturma ve tüketicilere makul fiyatlarla gıda sunma amaçlarıyla kurulmuştur [1]. Zaman içinde araçları ve öncelikleri değişmiş, politika yalnızca üretim ve piyasa desteğinden ibaret olmaktan çıkmıştır.
Tarihsel gelişim ve araçlar
İlk dönemde fiyat ve piyasa desteği, ürünler için garantili fiyatlar ve piyasa fiyatları düşünce kamu müdahalesi gibi mekanizmalar kullanıldı [1]. Üretim fazlaları ve harcama baskıları sonraki reformları gündeme getirdi. 1992 reformu çiftçilere doğrudan ödemelerin önünü açtı; daha sonraki değişiklikler çevre ve kırsal kalkınma hedeflerini politika çerçevesine kattı [1]. Günümüzde OTP’nin araçları arasında çiftçilere yönelik gelir destekleri, tarım ürünleri piyasalarına ilişkin önlemler ve kırsal kalkınma müdahaleleri bulunur. Bu araçların somut uygulaması ortak AB kurallarıyla üye ülkelerin planlarını bir araya getirir.
2023–2027 dönemi
Avrupa Komisyonu, 2023–2027 OTP’sini ekonomik, toplumsal ve çevresel amaçlar etrafında tanımlar. On hedef arasında çiftçi gelirlerinin desteklenmesi, rekabet gücü, çiftçilerin gıda zincirindeki konumu, iklim eylemi, çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin korunması, kuşak yenilenmesi, kırsal alanların canlılığı, gıda ve sağlık kalitesi ile bilgi ve yenilik yer alır [2]. Üye ülkeler, bu ortak hedeflere yönelik müdahaleleri kendi OTP stratejik planlarında düzenler [2]. Böylece politika ortak bir çerçeve sunarken ülkelerin tarımsal ve kırsal koşullarına göre uygulama farklılıklarına da alan tanır. Bu çerçeve, OTP’nin güncel dönemdeki amaç ve düzeneklerini açıklar; her ülkede aynı desteğin aynı biçimde verildiği anlamına gelmez [2].