Kronoloji

Ay (zaman)

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Genel bakış

Ay, zaman ölçümünde hem gökbilimsel bir döngüyü hem de takvim yılının bölümlerinden birini ifade eden birimdir. Kavramın gözlemsel temeli, Ay'ın Dünya çevresindeki hareketi ve evrelerinin düzenli değişimidir. Bununla birlikte takvimdeki ayların başlangıcı ve uzunluğu, kullanılan sistemin kurallarına bağlıdır; her takvim ayı bir evre döngüsüne karşılık gelmez.[1]

GÖKBİLİMSEL SÜRELER

Yıldız ayı, Ay'ın uzak yıldızlara göre yaklaşık aynı doğrultuya dönmesi için geçen süredir ve yaklaşık 27,3 gündür. Kavuşum ayı ise aynı evrenin yeniden görülmesine kadar geçen yaklaşık 29,5 günlük süredir. Yeni aydan sonraki yeni aya uzanan dönem, bu ikinci ölçümün örneğidir. İki değer farklı başvuru doğrultuları kullanıldığı için birbirinden ayrılır.[2]

Dünya, Ay'ın dolanımı sırasında Güneş çevresindeki yolunda ilerler. Bu nedenle Ay, yıldızlara göre bir turunu tamamladığında Güneş, Dünya ve Ay'ın önceki göreli dizilişi henüz kurulmuş olmaz. Aynı evrenin oluşabilmesi için yaklaşık iki gün daha ilerlemesi gerekir. Takvimlerin Ay evreleriyle ilişkisinde esas alınan süre bu daha uzun döngüdür.[2]

TAKVİMLERDE AY

Ay takvimleri ay başlangıçlarını yeni aya veya onun ardından görülen ilk hilale bağlar. Güneş takvimlerinde ise mevsimlerle uyum önceliklidir; ayların evreleri izlemesi gerekmez. Ay ve Güneş döngülerini birlikte gözeten takvimler, bir yılda tam sayıda kavuşum ayı bulunmadığından dönemsel düzeltmeler yapar. Bazı yıllara ek ay yerleştirilmesi bu uyuşmazlığı gidermenin yollarından biridir.[1]