Aziz Sancar, 8 Eylül 1946'da Mardin'in Savur ilçesinde doğan hekim ve biyokimyacıdır. DNA onarımının moleküler mekanizmaları üzerine çalışmalarıyla tanınır. 2015 Nobel Kimya Ödülü'nü Tomas Lindahl ve Paul Modrich ile paylaşmıştır. [1][2]
EĞİTİMİ VE ARAŞTIRMALARI
İstanbul Üniversitesi'nde tıp öğrenimini tamamlayan Sancar, Türkiye'de hekimlik yaptıktan sonra araştırma çalışmalarını Amerika Birleşik Devletleri'nde sürdürdü. Doktora çalışmalarında DNA hasarının giderilmesinde görev yapan enzimlerle ilgilendi. Kuzey Carolina Üniversitesi'ndeki araştırmaları, biyokimya ve moleküler biyoloji alanlarında yoğunlaştı. [1][2]
DNA ONARIMINA KATKISI
Nükleotit çıkarma onarımı, DNA'daki belirli hasarlı bölgelerin tanınması ve çıkarılmasıyla işleyen bir onarım yoludur. Sancar'ın çalışmaları, özellikle morötesi ışınların yol açtığı hasarların nasıl giderildiğinin açıklanmasına katkı sağladı. İnsan hücrelerindeki mekanizmayı araştırırken, hasarlı DNA parçasının iki yandan kesilerek uzaklaştırıldığını gösterdi. [1][2]
BİLİMSEL ÖNEMİ
DNA onarım sistemleri, kalıtsal bilginin korunmasında rol oynar. Bu mekanizmaların anlaşılması, hücrelerin genetik hasarla nasıl başa çıktığının açıklanması açısından önemlidir. Sancar'a verilen Nobel Ödülü belirli bir kanser ilacının keşfinden dolayı değil, DNA onarımının mekanistik temellerine yaptığı katkılar nedeniyle verilmiştir. [2]