Tıp

Böbrek taşı

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Böbrek, üreter ve mesanedeki taşların konumlarını kesitlerle gösteren NIDDK tıbbi çizimi.

Böbrek, üreter ve mesanedeki taşların konumlarını kesitlerle gösteren NIDDK tıbbi çizimi.

National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases, National Institutes of Health · NIDDK Media Library — copyright free; kurum atfıyla yeniden kullanım ↗ · Lisans
Genel bakış

Böbrek taşı, idrardaki belirli maddelerin yoğunlaşmasıyla böbrekte oluşan sert birikintidir. Taşların büyüklüğü, biçimi ve kimyasal bileşimi değişebilir. Küçük bir taş idrarla belirgin yakınma oluşturmadan atılabilirken daha büyük bir taş üretere takılarak idrar akışını engelleyebilir. Sırtta, yan tarafta veya kasıkta şiddetli ağrı ve idrarda kan görülebilir. Böbrek taşının tıbbi adı nefrolitiyazistir. [1]

TAŞ TÜRLERİ

En yaygın grup, çoğunlukla kalsiyum oksalat veya kalsiyum fosfattan oluşan kalsiyum taşlarıdır. Ürik asit taşları, idrarın uzun süre fazla asidik olmasıyla ilişkilidir. Strüvit taşları bazı idrar yolu enfeksiyonlarının ardından gelişebilir. Sistin taşları ise sistinüri adı verilen kalıtsal bozuklukla bağlantılıdır. Bu ayrım önemlidir; bütün taşlar aynı maddeden oluşmaz ve oluşum koşulları birbirinden farklıdır. [1]

OLUŞUM VE ETKİLER

Yetersiz sıvı alımı taş riskini artırabilir. Daha önce taş geçirmiş olmak ve aile öyküsü de riskle ilişkilidir. Taş böbrekte kalabileceği gibi idrar yollarında ilerleyebilir; çizim bu farklı yerleşimleri gösterir. Tıkanıklık veya enfeksiyon gelişmesi komplikasyonlara yol açabilir. Şiddetli ağrı ya da idrarda kan gibi belirtiler tıbbi değerlendirme gerektirir. [1][2]