Sosyoloji

Bürokrasi

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Genel bakış

Bürokrasi, görevlerin uzmanlaşmış birimler arasında bölündüğü, yetkinin kademeli biçimde düzenlendiği ve işlemlerin açık kurallara bağlandığı örgütlenme biçimidir. Devlet kurumlarının yanında şirketlerde, üniversitelerde ve sağlık kuruluşlarında da görülebilir. Max Weber’in çözümlemesinde bürokrasi bir ideal tiptir; buradaki ideal sözcüğü kusursuzluğu değil, karşılaştırma için oluşturulan kavramsal modeli anlatır. [1]

ÖRGÜTSEL YAPI

Yetki hiyerarşisi, hangi makamın kime karşı sorumlu olduğunu belirler. İş bölümü, çalışanların belirli görevlerde uzmanlaşmasını sağlar. Yazılı kurallar ise benzer durumlarda benzer işlemlerin uygulanmasını amaçlar. Kişisel olmayan işlem anlayışı, kararların akrabalık veya kişisel yakınlıktan çok görev ve ölçütlerle ilişkilendirilmesini öngörür. İşe alınma ve yükselmenin belgelenebilir yetkinliklere dayanması bu yapının önemli özelliklerindendir. [1]

İŞLEYİŞİN SINIRLARI

Standartlaşma, çok sayıda başvurunun düzenli biçimde işlenmesini kolaylaştırabilir. Bununla birlikte görev sınırlarının katılaşması, alışılmadık sorunlara yanıt verilmesini güçleştirebilir. Kurallara uyma ile kurumun asıl amacını gerçekleştirme arasında gerilim doğabilir. Bu nedenle bürokrasi, yalnızca gereksiz evrak anlamına indirgenemez; hem koordinasyon sağlayan yapıyı hem de bu yapının yaratabildiği esneklik sorunlarını incelemeyi gerektirir. [1]