Büyük Patlama, evrenin yaklaşık 13,8 milyar yıl önce çok sıcak ve yoğun bir durumda bulunduğunu ve o zamandan beri genişlediğini açıklayan kozmolojik modeldir. Bu ad, uzay içinde belirli bir noktadan çevreye yayılan sıradan bir patlamayı anlatmaz; model, uzayın kendisinin genişlemesini betimler. Kozmik mikrodalga arka planı, evrenin genişlemesi ve hafif elementlerin gözlenen bolluğu modelin önemli dayanakları arasındadır. [1][2]
Erken evren
Genişlemeyle birlikte evren soğudu ve yoğunluğu azaldı. İlk dakikalarda proton ve nötronlar birleşerek başlıca hidrojen ve helyum çekirdeklerini, ayrıca az miktarda lityum ve berilyumu oluşturdu. Evren yaklaşık 380 bin yaşına geldiğinde çekirdekler elektronları yakalayarak atomları oluşturabildi. Serbest elektronların azalması ışığın maddeyle daha seyrek etkileşmesini sağladı; o dönemde yayılan ışınım bugün kozmik mikrodalga arka planı olarak gözlenir. Uzayın genişlemesi, bu ışınımın dalga boyunu uzatarak onu mikrodalga bölgesine taşımıştır. [1][3]
Gözlemler ve açık sorular
Arka plan ışınımındaki küçük sıcaklık farklılıkları, erken evrendeki yoğunluk değişimlerini gösterir. Bu değişimler, zaman içinde yıldızların, gökadaların ve daha büyük yapıların oluşumuna ilişkin kanıt sağlar. Gökadalardan gelen ışığın kırmızıya kayması da genişleyen evrenle uyumludur. Bununla birlikte Büyük Patlama modeli, evrenin en erken anlarında gerçekleşmiş olabilecek her süreci veya genişlemeyi başlatan nedeni açıklamaz. Kozmik şişmenin nasıl işlediği ve onu hangi fiziksel sürecin doğurduğu hâlâ araştırılmaktadır. Bu nedenle model, evrenin sıcak ve yoğun geçmişinden sonraki gelişimini güçlü biçimde açıklasa da başlangıç koşullarının tümü hakkında tamamlanmış bir açıklama sunmaz. [2][3]