Babako, papayagiller familyasındaki Caricaceae içinde yer alan Vasconcellea × heilbornii taksonunun kültüre alınmış meyve grubudur. USDA’nın GRIN taksonomi kaydı bu taksonu Ekvador ve Kolombiya’da doğal yayılış gösteren bitkiler arasında listeler ve babakoyu grubun başlıca kültür bitkilerinden biri olarak tanımlar. Eski kaynaklarda Carica pentagona gibi adlandırmalarla da karşılaşılır. [1][2]
Bitki ve meyve özellikleri
Babako bitkisi, papayaya akraba bir cins içinde yer alır; papayanın doğrudan çeşidi değildir. Ghent Üniversitesi araştırmacılarının hazırladığı taksonomik çalışmada babako, seyrek dallanan bir bitki ve uzun, prizmatik biçimli, partenokarpik meyvelerle tanımlanır. Partenokarpi, meyvenin tohum oluşumu olmadan gelişmesini açıklar; babako meyvelerinin tohumsuz veya az tohumlu oluşu da bu özellikle ilişkilendirilir. [3]
Meyve gıda olarak kullanılır. USDA kaydı, taksonun meyvesini insan gıdası kullanımıyla ilişkilendirir. Babako üzerine yayımlanan bitki virolojisi makalesi ise ticari yetiştiriciliği ve vejetatif çoğaltmayı ele alır; bitkinin çoğaltılmasında tohumdan ziyade vejetatif yöntemlerin önemini vurgular. [1][2]
Kökeni ve sınıflandırılması
Babakonun hibrit kökeni GRIN kaydında kabul edilir; ancak ebeveyn türler konusunda kaynaklar aynı bilgiyi vermemektedir. USDA kaydı olası ebeveynler arasında Vasconcellea stipulata ile V. cundinamarcensis’i gösterirken, babako üzerine yayımlanan makalenin girişinde V. stipulata ile V. pubescens adı geçer. Bu farklılığı gidermeden tek bir ebeveyn çiftini kesinleşmiş bilgi gibi sunmak doğru olmaz. [1][2]
Vasconcellea × heilbornii adı, yalnızca tek bir meyve görünümünü değil, babako ve başka kültür gruplarını içeren bir taksonu kapsayabilir. Bu nedenle babakoyu bu takson içindeki kültür bitkisi olarak tanımlamak, tür ve kültivar adlarını birbirine karıştırmaktan kaçınmayı sağlar. [1][3]