Banliyö kenti, bir metropolün merkezî kentinin dışında, onunla aynı metropoliten bölge içinde bulunan yerleşim veya kentsel alandır. Banliyö, merkeze yakın konumu ve ulaşım ilişkileriyle tanımlanabilse de sınırları her ülkede ve araştırmada aynı ölçütlere göre çizilmez. Bu nedenle sözcük, kimi bağlamlarda merkez dışındaki mahalleleri, kimi bağlamlarda ayrı belediye veya kentleri kapsar; her banliyö bağımsız bir kent yönetimine sahip değildir. [1][2]
Özellikleri
Konut alanları ve merkeze yapılan işe gidiş gelişler banliyölerin yaygın özelliklerindendir; ancak banliyöleri yalnızca yatakhane yerleşmeleri olarak görmek eksik kalır. Banliyölerde nüfus ve iş olanakları zamanla artabilir, yerel ticaret ve hizmet merkezleri gelişebilir. Metropol içindeki bazı banliyöler, iş ve ekonomik etkinlik bakımından merkez kente bağımlı olmaktan uzaklaşırken, diğerleri merkezle güçlü ulaşım ve istihdam bağlarını sürdürür. Banliyölerin toplumsal yapısı ve yoğunluğu da tek biçimli değildir. [1]
Gelişim ve kentsel yapı
Banliyöleşme, nüfusun ve yapılaşmanın kent merkezinden çevredeki alanlara yayılmasıyla ilişkilidir. Ulaşım teknolojileri ve günlük yolculuk mesafeleri bu gelişimin biçimini etkiler; tarihsel olarak tren ve otomobil gibi ulaşım araçları banliyölerin büyümesinde rol oynamıştır. Metropolün çevresindeki bazı yerleşimler büyüyerek kendi istihdam ve hizmet odaklarını oluşturabilir. Bu tür gelişmeler, metropolün tek merkezli olmaktan çıkıp birden çok etkinlik merkezine sahip olmasına katkı sağlar. Öte yandan, yoğunluğu düşük ve dağınık gelişme daha uzun yolculuklarla ilişkili olabilir. Banliyö kentinin nasıl tanımlanacağı ve hangi özellikleri taşıdığı, yerel yönetim düzenine, kentsel tarihe ve kullanılan sınıflandırmaya göre değerlendirilmelidir. [1][2]