Batimetre, su derinliğini ölçen bir araç için kullanılan addır. Denizcilik kaynaklarında İngilizce “bathymeter” sözcüğü genel olarak su derinliği ölçen alet biçiminde tanımlanır. Bu tanım, aracı deniz tabanının haritasıyla veya derinlik ölçme bilimi olan batimetriyle karıştırmamayı gerektirir. “Bathometer” ise bazı teknik sözlüklerde özellikle basınç değişimini kullanarak derinliği gösteren derinlikölçer anlamında geçer. Dolayısıyla adlandırma ve ölçme ilkesi kaynak ile kullanım alanına göre değişebilir. [1][2]
Ölçüm yöntemleri
Basınca dayalı bir derinlikölçer, su içinde bulunduğu noktadaki basıncı algılar ve bu değeri derinlik göstergesine dönüştürür. Dalışta kullanılan bazı derinlikölçerler bu ilkeye dayanır; ölçüm cihazı ve hesaplama, basıncın derinlikle değişmesini temel alır. Batimetre sözcüğünün her kaynakta yalnızca basınçlı araçlar için kullanılmadığına dikkat edilmelidir: genel tanım, derinliği ölçen farklı araçları da kapsayabilir. [1][2]
Batimetrik araştırmalarda kullanımı
Deniz veya göl tabanının geniş alanlarda haritalanmasında kullanılan başlıca yöntemlerden biri, sonar ya da iskandil cihazıyla ses sinyali gönderip yankının dönüş süresini ölçmektir. NOAA’nın hidrografik araştırma açıklamasında çok ışınlı iskandillerin ses darbelerini ve deniz tabanından dönen yankıyı kullanarak derinlik ölçtüğü belirtilir. Bu yöntem, dalgıcın basınca dayalı derinlikölçerinden farklıdır. Batimetri, su kütlesinin taban biçimini ve derinliklerini belirleme çalışmasıdır; batimetre ise bu çalışmalarda kullanılabilecek ölçüm araçlarından biridir. Bir kaynaktaki “bathymeter” veya “bathometer” karşılığını değerlendirirken, aracın hangi yöntemle çalıştığını ve hangi bağlamda kullanıldığını belirtmek bu nedenle önem taşır. [2][3]