Bentos, su kütlelerinin tabanında veya tabanla doğrudan ilişkili yaşayan organizmaların oluşturduğu topluluktur. “Bentik” sıfatı tabana ait ya da tabanla ilişkili olanı belirtir. Terimler deniz ve okyanusların yanı sıra göl ve akarsu gibi su ortamlarının tabanındaki yaşamı anlatmak için de kullanılır. [1][2]
Bileşenleri ve yaşam biçimleri
Bentik canlılar tortu yüzeyinde bulunabilir, tortunun içinde yaşayabilir ya da kayalara, bitkilere ve başka taban yüzeylerine tutunabilir. Topluluğa bakteriler, solucanlar, sülükler, böcek larvaları, salyangozlar, çift kabuklular ve kabuklular gibi farklı organizmalar katılır. Büyüklüğe göre mikro-, meio- ve makrobentos adları kullanılır; bu terimler farklı boyut sınıflarını anlatır. Bentos tek bir türü değil, belirli bir taban habitatındaki canlı topluluğunu ifade eder. [2]
Ekolojik rolü ve incelenmesi
Bentik omurgasızların bir bölümü çürüyen organik maddelerle beslenir; bu canlılar besin ağlarına enerji aktarır ve tortudaki besinlerin su kolonuna dönmesine katkı verebilir. Balıklar da bentik canlıları besin olarak tüketir. Bu nedenle bentik toplulukların bileşimi, özellikle incelenen su ortamı ve tür grubu belirtilerek değerlendirilmelidir. Büyük Göller’deki bentik omurgasızların bolluk ve çeşitliliği, çevresel değişim ve kirlilik toleransı hakkında bilgi sağlayabilir; bu sonuçlar her bentos topluluğuna koşulsuz biçimde genellenemez. [3]
Bentosun örneklenmesinde tortu ve canlıları birlikte alabilen dip örnekleyicilerinden, sürüklenen bentik kızaklardan ve sualtı görüntülerinden yararlanılır. Habitat haritaları hava görüntüleri, sualtı fotoğrafları, akustik ölçümler ve tortu örnekleriyle hazırlanabilir; bu haritalar özellikle sığ kıyı ve haliç alanlarının yönetimine destek olur. [1][3]