Bilimsel gösterim, çok büyük veya çok küçük sayıları on tabanının tam sayı kuvvetlerinden yararlanarak yazma biçimidir. Sayı, bir katsayı ile on kuvvetinin çarpımı olarak ifade edilir. Uzun sıfır dizilerini kısaltarak sayıların okunmasını, karşılaştırılmasını ve hesaplamalarda kullanılmasını kolaylaştırır. Gösterim değişirken sayının matematiksel değeri değişmez.[1][2]
STANDART BİÇİM
Sıfırdan farklı bir sayı, a × 10ⁿ biçiminde yazılır; n tam sayıdır ve katsayı için 1 ≤ |a| < 10 koşulu geçerlidir. Mutlak değer işareti, negatif sayıların da aynı kurala uyduğunu belirtir. Örneğin −6,2 × 10³ geçerli bir bilimsel gösterimdir. Katsayının işaretiyle üssün işareti farklı bilgileri taşır.[1]
BÜYÜK VE KÜÇÜK SAYILAR
450.000 sayısı 4,5 × 10⁵; 0,00072 sayısı ise 7,2 × 10⁻⁴ olarak gösterilebilir. İlk örnekte ondalık ayırıcı sola, ikincisinde sağa kaydırılır. Üs, bu yer değiştirmenin sayının değerini koruyacak karşılığını belirtir. Mutlak değeri bir ile on arasında olan sayılarda üs sıfırdır; 10⁰ bir olduğundan katsayı değişmeden kalır.[1][2]
HESAPLAMALARDA KULLANIM
Bu biçimde yazılmış sayılar çarpılırken katsayılar çarpılır ve on kuvvetlerinin üsleri toplanır. Bölmede katsayılar bölünür, üsler çıkarılır. Sonucun katsayısı standart aralığın dışına çıkmışsa katsayı ile üs birlikte yeniden düzenlenir. Örneğin 20 × 10⁶, aynı değeri koruyan 2 × 10⁷ biçimine dönüştürülür; böylece sonuç yine standart bilimsel gösterime uyar.[1]