Birincil sektör, doğal kaynakları doğrudan kullanan veya doğadan elde eden ekonomik faaliyetlerin genel adıdır. USDA Ulusal Tarım Kütüphanesi’nin sözlüğü bu kapsama tarım, ormancılık, balıkçılık, yakıt ve metal endüstrileri ile madenciliği dâhil eder [1]. Bu faaliyetlerden elde edilen ürünler tüketilebilir ya da başka üretim aşamalarına girdi sağlayabilir.
Faaliyet alanları
Tarım bitkisel ürün yetiştirmeyi; hayvancılık, hayvan yetiştirmeyi; ormancılık, orman ürünlerini elde etmeyi kapsar. Balıkçılık doğal sulardan su ürünleri sağlamayı içerirken su ürünleri yetiştiriciliği de kimi sınıflandırmalarda bu başlık altında ele alınır. Madencilik, cevher ve diğer yer altı kaynaklarının çıkarılmasıyla ilişkilidir [1]. Ancak sektörel sınırlar her ekonomik sınıflandırmada aynı değildir. Örneğin ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu, tarım, ormancılık, balıkçılık ve avcılığı bir sektör; madencilik faaliyetlerini ise doğal kaynaklar ve madencilik üst sektörünün ayrı bir parçası olarak tanımlar [2].
Ekonomideki yeri
Birincil faaliyetler gıda, kereste ve maden cevheri gibi kaynakları sağlar. Bu kaynaklar imalat ve diğer ekonomik faaliyetlerde kullanılabilir. Bir ürünün hangi sektöre ait olduğunu belirlerken yalnızca ürünün kendisine bakmak yeterli olmayabilir: tarımsal ürünün yetiştirilmesi birincil faaliyetken, sanayide işlenmesi başka bir üretim aşamasıdır. Bununla birlikte resmî ekonomik hesaplarda sektör ve sanayi grupları, kullanılan sınıflandırmanın ölçütlerine göre tanımlanır. ABD Ekonomik Analiz Bürosu’nun “mal üreten” sanayiler listesi tarım, ormancılık, balıkçılık ve avcılığı madencilik, inşaat ve imalatla birlikte sayar; bu, birincil sektör kavramıyla aynı sınıflandırma değildir [3]. Dolayısıyla terimin kapsamı, bağlama ve başvurulan sisteme göre açıklanmalıdır.
