Biyoendikatör, bir çevrenin veya ekosistemin durumunu değerlendirmek için varlığı, bolluğu, popülasyon durumu ya da biyolojik tepkisi düzenli olarak izlenen canlı türü veya canlı topluluğudur. İzleme; kimyasal, fizyolojik ve davranışsal değişiklikleri ya da tür çeşitliliği gibi topluluk özelliklerini kapsayabilir. Biyoendikatör verileri, çevresel koşulların canlılardaki etkilerine ilişkin bilgi sağlar; tek başına her zaman belirli bir kirleticinin kimliğini veya kaynağını göstermez. [1][2]
Kullanım alanları
Biyoendikatörler hava, su ve habitat koşullarını değerlendirmeye yardımcı olur. Likenler atmosferik besin ve kirleticilere duyarlı oldukları için hava kirliliğinin izlenmesinde kullanılabilir; ABD Ulusal Park Servisi, liken sağlığına ilişkin verilerin atmosferik birikim ölçümleriyle birlikte değerlendirilmesini örnekler. [3] Akarsu ve göllerde bentik makroomurgasızların topluluk yapısı da biyolojik durum göstergesi olabilir. ABD Çevre Koruma Ajansı, bu canlıların kirliliğe farklı duyarlılıkları ve suda uzun süre yaşamaları nedeniyle su kütlelerinin değerlendirilmesinde kullanıldığını belirtir. [2]
Yorum ve sınırlılıklar
Bir gösterge türünün varlığı veya azalması, sıcaklık, mevsim, habitat ve doğal popülasyon değişimleri gibi etkenlerden de etkilenebilir. Bu nedenle sonuçlar izleme tasarımı ve başka çevresel veriler ışığında yorumlanmalıdır. Ayrıca biyoendikatör ile biyobelirteç terimleri karıştırılmamalıdır: IUPAC, biyolojik göstergeyi tür veya tür grubu düzeyinde tanımlarken biyobelirteci biyolojik sistemdeki maruziyet, etki ya da duyarlılıkla ilişkili moleküler veya hücresel işaret olarak açıklar; bu terimleri eş anlamlı kullanmayı uygun bulmaz. [1]