Biyogaz, organik maddelerin oksijen bulunmayan ortamda mikroorganizmalarca parçalanmasıyla oluşan gaz karışımıdır. Başlıca bileşenleri metan ve karbondioksittir; miktarları kullanılan hammaddenin ve üretim sürecinin koşullarına bağlı olarak değişir. Bu biyolojik parçalanma sürecine anaerobik çürütme denir. ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) ve Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) biyogazı bu temel özelliklerle tanımlar [1][2].
Üretim ve yan ürünler
Anaerobik çürütme kapalı çürütücülerde yapılabilir; ayrıca atık çöplüklerinde ve atık su arıtma tesislerinde de biyogaz oluşur. Kullanılabilecek organik maddeler arasında gıda atıkları, hayvan gübresi ve arıtma çamuru bulunur. EPA’ya göre işlem sonucunda gazın yanı sıra sindirilmiş, katı ve sıvı bileşenler içerebilen organik madde olan digestat kalır. Digestat besin maddeleri taşıyabilir ve uygun işleme bağlı olarak gübre ya da toprak düzenleyici şeklinde değerlendirilebilir [1]. Birden fazla organik hammaddenin aynı çürütücüde işlenmesine ortak çürütme denir [3].
Kullanım ve çevresel etkiler
Biyogaz doğrudan ısı veya elektrik üretiminde kullanılabilir. Karbondioksit, su ve bazı safsızlıklar giderilerek metan oranı yükseltilirse biyometan elde edilir; uygun kaliteye getirilen biyometan doğal gaz altyapısına verilebilir [1][2]. Biyogazın atıklardan enerji elde etme potansiyeli, her tesisin otomatik olarak çevresel yarar sağladığı anlamına gelmez. Hammaddenin kaynağı, digestatın yönetimi ve metan sızıntıları önemlidir. IEA, güncel biyogaz ve biyometan tesislerinde ölçülen metan salımlarının çevresel değerlendirmede dikkate alınması gerektiğini vurgular [4]. Bu nedenle etkiler, üretim ve kullanım zincirinin bütünü üzerinden incelenmelidir.