Biyonik, biyolojik sistemlerin işleyişini ve ilkelerini inceleyerek bunlardan teknik sistemlerin tasarımında yararlanılan disiplinlerarası bir alandır. Terim, kaynak ve kullanım bağlamına göre farklı vurgular taşıyabilir: canlı sistemlere benzer biçimde çalışan elektronik ve mühendislik sistemlerini ya da insan bedeninin işlevlerini desteklemek veya değiştirmek üzere tasarlanan yapay sistemleri anlatabilir. Bu nedenle biyomimetik tasarım, biyomühendislik ve tıbbi cihaz geliştirme alanlarıyla kesişir; ancak bu kavramlar her zaman eş anlamlı değildir. [1][2][3]
Biyolojiden tasarıma
Biyonik çalışmalarda canlılardaki algılama, hareket, denge veya kontrol ilkeleri incelenip mühendislik sorunlarına uyarlanabilir. Amaç her zaman bir organizmayı görünüşüyle kopyalamak değildir; tasarımcılar biyolojik bir sistemin belirli bir işlevini veya çalışma ilkesini örnek alabilir. Biyonik üzerine yayımlanan bilimsel değerlendirmeler, terimin biyolojiden esinlenen mühendislik ve canlı bedenle bütünleşen yapay parçalar gibi birden fazla yaklaşım için kullanıldığını belirtir. Dolayısıyla kapsamı tek bir ürün türüne indirgemek yanıltıcı olur. [1]
Bedenle bütünleşen sistemler
Biyonik araştırmaların bir kolu, yapay organlar, protezler ve vücuda yerleştirilen elektronik sistemlerle ilgilenir. ABD Ulusal Biyomedikal Görüntüleme ve Biyomühendislik Enstitüsü (NIBIB), bu alandaki çalışma örnekleri arasında işlevi değiştiren yapay organları, protezler için dokunsal algılayıcıları ve doku ya da organların işleyişini izleyip etkilemeye yönelik biyoelektronik sistemleri sayar. [2] NCBI’nin MeSH sözlüğü ise biyonikleri, canlı sistemlerin özelliklerine benzer biçimde çalışan sistemlerin ve biyolojik ilkelerin elektronik tasarıma uygulanmasının incelenmesi olarak tanımlar. [3]
Bir cihazın biyonik olarak adlandırılması, doğal bir organın veya uzvun işlevini bütünüyle taklit ettiği anlamına gelmez. Sistemlerin başarısı; biyolojik yapıyla uyum, kontrol, enerji gereksinimi ve tasarım amacına göre değerlendirilir. Alanın biyolojik ilkeleri mühendisliğe aktaran yönü ile yapay sistemleri canlı bedenle buluşturan yönü birbiriyle ilişkili olsa da ayrı araştırma sorunları içerir. [1][2]