Blackett etkisi adıyla anılan öneri, yüksüz ve dönen bir cismin açısal momentumu ile manyetik momenti arasında belirli bir orantı bulunabileceği varsayımıdır. Fizikçi Patrick Maynard Stuart Blackett, Dünya, Güneş ve yıldızlar gibi büyük dönen cisimlerin manyetik özelliklerini açıklamak amacıyla bu ilişkiyi 1947’de yayımladı. Nature’daki makalesi, manyetik moment ile açısal momentum oranının cisimlerin boyut ve bileşiminden bağımsız olabileceği fikrini tartışıyordu. [1]
Hipotezin sınanması
Blackett, önerdiği bağıntıyı deneylerle incelemeye çalıştı. Sonraki yıllarda bu çalışmaların ilişkiyi doğrulamadığı sonucuna vardı. Blackett’in arşiv kataloğunda, 1973 tarihli bir mektubunda 1947’de ortaya attığı manyetik alan-dönme ilişkisinin “oldukça yanlış” olduğunu belirttiği aktarılır. [2] Bu nedenle öneri, doğrulanmış ve kabul edilmiş bir fizik yasası değil, tarihsel bir hipotez olarak ele alınır.
Günümüzdeki yeri
Blackett’in varsayımı, açısal momentum ile manyetik moment arasında evrensel bir bağ bulunduğunu ileri sürüyordu; ancak bu sav, bir cismin dönmesinin tek başına onun manyetik alanını açıklamaya yettiği anlamına gelmez. Güncel çalışmalar da “Blackett varsayımı”nı gözlemsel sonuçlar ve deney olasılığı bakımından değerlendiren bir hipotez olarak inceler; bu tür araştırmalar, varsayımın yerleşik bir açıklama olduğu sonucunu göstermez. [3] “Blackett etkisi” ifadesi bu yüzden, gözlenmiş ve genel kabul görmüş bağımsız bir olaydan ziyade, Blackett’in önerisine verilen addır. Dünya’nın manyetik alanını açıklamak için Blackett’in hipotezinden farklı fiziksel modeller kullanılır; bu maddenin konusu, o modellerin ayrıntılı karşılaştırması değil, tarihsel önerinin kendisidir. [1][2]